Elon Musk dunyodagi eng yirik chip zavodini qurmoqda: ASML unga moslashishni boshladi

Dunyoning eng boy odami Elon Musk tomonidan rejalashtirilayotgan Terafab loyihasi yarimoʻtkazgichlar sanoatida haqiqiy inqilob yasashga tayyorgarlik koʻrmoqda. Chip ishlab chiqarish uchun zarur boʻlgan yuqori texnologiyali uskunalar yetkazib beruvchi jahon yetakchisi — ASML kompaniyasi oʻzining 2027 va 2028-yillarga moʻljallangan ishlab chiqarish rejalarini aynan Muskning ushbu ulkan zavodi ehtiyojlarini hisobga olgan holda qayta koʻrib chiqayotganini rasman maʼlum qildi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

ASML moliyaviy direktori Rojer Dassenning soʻzlariga koʻra, kompaniya barcha yirik mijozlar bilan doimiy muloqotda boʻlib, ularning kelgusi yillardagi qurilish rejalaridan xabardor. ixbt.com maʼlumotiga koʻra, Terafab loyihasi ASML strategik rejalarining ajralmas qismiga aylangan. Bu shuni anglatadiki, Muskning yangi korxonasi eng zamonaviy litografiya mashinalarining asosiy xaridorlaridan biri boʻladi.

Terafab: Yarimoʻtkazgichlar olamidagi yangi gigant

Terafab loyihasi Texas shtatining Ostin shahrida qad koʻtaradi. Bu shunchaki zavod emas, balki Tesla, SpaceX va xAI kompaniyalari ehtiyojlari uchun sunʼiy intellekt chiplari hamda mikroelementlar ishlab chiqaruvchi dunyodagi eng yirik majmua boʻlishi kutilmoqda. Loyihaning asosiy maqsadi — logistika zanjiridagi uzilishlarni bartaraf etish va barcha jarayonlarni bir nuqtada jamlashdir.

Hozirgi kunda chip ishlab chiqarish jarayoni dunyoning turli nuqtalariga tarqalib ketgan: dizayn bir joyda, kristallarni tayyorlash boshqa joyda, ularni xotira bloklari bilan birlashtirish va yakuniy qadoqlash esa butunlay boshqa hududlarda amalga oshiriladi. Terafab esa barcha bosqichlarni — loyihalashdan tortib tayyor mahsulotni qadoqlashgacha boʻlgan davrni yagona maydonchada birlashtiradi.

EUV-litografiyasiga navbatlar shakllanmoqda

ASML vakillari hozirdanoq 2027-yil uchun EUV (ekstremal ultrabinafsha) litografiya uskunalariga boʻlgan buyurtmalar deyarli toʻlib boʻlganini bildirishmoqda. Shuningdek, 2028-yil uchun ham katta miqdordagi buyurtmalar kelib tushgan. Bu texnologiya eng kichik oʻlchamdagi (2-3 nanometrli) va eng kuchli chiplarni yaratish uchun dunyodagi yagona yechim hisoblanadi.

Oʻzbekiston kabi texnologik importga tayanadigan mamlakatlar uchun bu kabi global oʻzgarishlar bilvosita taʼsir koʻrsatadi. Agar Elon Musk oʻz zavodi orqali chiplar tanqisligini kamaytirishga erishsa, bu kelajakda elektromobillar, server qurilmalari va maishiy texnikalar narxining barqarorlashishiga xizmat qilishi mumkin.

Terafab loyihasining muvaffaqiyati nafaqat Tesla yoki SpaceX, balki butun dunyo sunʼiy intellekt bozori uchun hal qiluvchi ahamiyatga ega. ASML kabi gigantning ushbu loyihaga jiddiy eʼtibor qaratayotgani, Muskning rejalari shunchaki ambitsiya emas, balki aniq hisob-kitoblarga asoslangan strategiya ekanligidan dalolat beradi.