Hindiston kosmik sanoatida inqilob: Vikram-1 xususiy raketasi ilk parvozga tayyorlanmoqda

Hindistonning Skyroot Aerospace kompaniyasi mamlakat kosmonavtika tarixida yangi sahifa ochish arafasida turibdi. 18-iyul kuni toʻliq xususiy sektor tomonidan ishlab chiqilgan Vikram-1 raketa-tashuvchisi ilk bor orbitaga yoʻl oladi. Ushbu missiya Hindistonning koinotni tadqiq qilish borasidagi salohiyatini nafaqat davlat darajasida, balki xususiy tadbirkorlik yoʻnalishida ham namoyish etuvchi muhim burilish nuqtasi hisoblanadi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Aagaman («Kelish») deb nomlangan ushbu missiya Shriharikota orolidagi Satish Dxavan nomidagi kosmik markazdan amalga oshiriladi. ixbt.com maʼlumotiga koʻra, Skyroot Aerospace mutaxassislari parvoz oldidan barcha zarur yerusti sinovlarini muvaffaqiyatli yakunlagan. Hozirda uchirish hududidagi havo va dengiz harakati xavfsizlik nuqtayi nazaridan cheklangan boʻlib, barcha texnik tizimlar start holatiga keltirilgan.

Kompaniya bosh direktori Pawan Kumar Chandna taʼkidlashicha, ushbu parvoz raketaning real sharoitdagi imkoniyatlarini tekshirish uchun oʻta muhimdir. Yerda oʻtkazilgan sinovlar qanchalik mukammal boʻlmasin, parvoz vaqtidagi dinamik yuklamalar va atmosferaning yuqori qatlamlaridagi holat haqida faqatgina amaliy uchirish orqali aniq maʼlumot olish mumkin. Bu maʼlumotlar kelgusida raketani yanada takomillashtirishga xizmat qiladi.

Vikram-1 raketasining texnik imkoniyatlari va yuklamasi

Vikram-1 raketasi Hindiston kosmik dasturining asoschisi Vikram Sarabhai sharafiga nomlangan. Taxminan 7 qavatli bino balandligiga teng boʻlgan ushbu qurilma past yer orbitasiga 350 kilogrammgacha foydali yuk olib chiqishga qodir. Birinchi parvoz rejasi boʻyicha raketa 450 kilometr balandlikka koʻtarilishi va 60 darajali qiyalikdagi orbitaga chiqishi kutilmoqda.

Garchi bu sinov parvozi boʻlsa-da, raketa koinotga boʻsh holda chiqmaydi. Uning bortida bir qancha muhim texnologik uskunalar joylashtirilgan:

• Grahaa Space kompaniyasining Yerni masofadan zondlovchi nanosunʼiy yoʻldoshlari;
• Cosmoserve kompaniyasining kosmik chiqindilarni tozalash texnologiyalari;
• DCubed kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan butlovchi qismlar;
• Skyroot SCOPE sunʼiy yoʻldoshi — u parvozning barcha bosqichlari haqida batafsil telemetriya maʼlumotlarini yigʻadi.

Muhandislik qurilmalaridan tashqari, Vikram-1 bortida ramziy maʼnoga ega boʻlgan sanʼat asarlari ham bor. Xususan, olmoslardan ishlangan Cosmic Bloom kompozitsiyasi va miniatyura shaklidagi badiiy ishlar koinotga yoʻl oladi. Bu xususiy kompaniyalarning kosmik parvozlarga nafaqat texnik, balki kreativ yondashuvini ham anglatadi.

Skyroot Aerospace operatsion direktori Naga Bharath Daka soʻzlariga koʻra, ushbu missiya muvaffaqiyatli oʻtsa, kompaniya muntazam tijoriy parvozlarni yoʻlga qoʻyishni rejalashtirmoqda. Bu esa Hindistonning jahon kichik sunʼiy yoʻldoshlar bozoridagi mavqeyini mustahkamlaydi va xalqaro mijozlar uchun arzon hamda ishonchli xizmatlarni taklif qilish imkonini beradi.