Buyuk Britaniyada xavfli Scattered Spider xakerlik guruhi aʼzolari qamoqqa olindi

Buyuk Britaniya huquq-tartibot idoralari dunyoga mashhur Scattered Spider kiberjinoyatchilar guruhining faoliyatiga jiddiy zarba berilganini eʼlon qildi. Ikki nafar yosh xakerning qoʻlga olinishi va sud qilinishi ushbu guruhning operatsiyalarini sezilarli darajada toʻxtatib qoʻydi. Bu voqea zamonaviy kiberxavfsizlik olamida eng katta xavf har doim ham davlatlar tomonidan qoʻllab-quvvatlanadigan tashkilotlardan emas, balki shon-shuhrat va pul ilinjidagi yosh iqtidorlardan chiqishi mumkinligini yana bir bor isbotladi. Bu haqda Techcrunch.com xabar beradi.

18 yoshli Owen Flowers va 20 yoshli Thalha Jubair London transport tizimini (Transport for London — TfL) buzib kirganlikda aybdor deb topildi. Sud hukmiga koʻra, ular 5 yilu 6 oy muddatga ozodlikdan mahrum etildi. Mazkur xakerlar 2024-yilda London jamoat transporti tizimiga hujum uyushtirib, chipta sotish va poyezdlarning harakatlanish vaqtini onlayn kuzatish xizmatlarini bir necha haftaga ishdan chiqargan edi.

Katta yoʻqotishlar va ijtimoiy muhandislik

Britaniya Milliy jinoyatchilikka qarshi kurash agentligi (NCA) maʼlumotlariga koʻra, TfL tizimiga qilingan hujum natijasida koʻrilgan zarar miqdori qariyb 29 million funt sterlingni (taxminan 47 million dollar) tashkil etgan. Xakerlar tizimga shu qadar chuqur kirib borganki, ular butun London transport infratuzilmasini butunlay toʻxtatib qoʻyish imkoniyatiga ega boʻlgan. Mutaxassislar buni "qirollik kalitlarini qoʻlga kiritish" deb taʼriflashmoqda.

Scattered Spider guruhi oʻz uslubi bilan ajralib turadi. Ular murakkab texnik dasturlardan koʻra koʻproq "ijtimoiy muhandislik" (social engineering) usullaridan foydalanadi. Yaʼni, kompyuter tizimlarini emas, balki kompaniya xodimlarini aldash orqali maxfiy maʼlumotlarni qoʻlga kiritadi. Ushbu strategiya xavfsizlik tizimlari uchun eng zaif nuqta hisoblanadi, chunki inson omilini nazorat qilish texnik choralardan koʻra qiyinroqdir.

Global miqyosdagi xavf

Ushbu guruh faqat Britaniya bilan cheklanib qolmagan. Ixbt.com va boshqa xalqaro nashrlar xabariga koʻra, Scattered Spider dunyo boʻylab oʻnlab yirik kompaniyalarga hujum qilgan. Ularning qurbonlari orasida quyidagilar bor:

• MGM kazinolar tarmogʻi;
• WestJet aviakompaniyasi;
• Okta kiberxavfsizlik kompaniyasi.

Federal qidiruv bürosi (FBI) maʼlumotlariga koʻra, mahkum etilgan Thalha Jubair jami 120 dan ortiq kompaniyaga qarshi kiberhujumlarda ishtirok etgan boʻlishi mumkin. Britaniya rasmiylari ushbu hibslar Scattered Spider kabi amorf, yaʼni aniq tuzilishga ega boʻlmagan guruhlar uchun jiddiy ogohlantirish ekanini taʼkidlamoqda.

NCA Kiberjinoyatchilikka qarshi kurash boʻlimi rahbari Paul Fosterning soʻzlariga koʻra, ushbu guruh soʻnggi yillarda Buyuk Britaniya kiberxavfsizligi uchun eng katta tahdid boʻlib kelgan. Tergov natijasida asosiy aybdorlarning jazolanishi kiberolamdagi jinoyatchilar oʻz qilmishlari uchun erta-mi-kechmi javob berishini koʻrsatdi. Oʻzbekistonlik foydalanuvchilar va AKT mutaxassislari uchun ham bu voqea muhim darsdir: ijtimoiy muhandislikdan himoyalanish bugungi kunda eng ustuvor vazifa boʻlib qolmoqda.