Chivinlar endi havoda yoʻq qilinadi: Fransiyada innovatsion mikrodron taqdim etildi

Insoniyat asrlar davomida chivinlardan himoyalanish uchun turli kimyoviy vositalar va jismoniy toʻsiqlardan foydalanib kelgan. Biroq texnologiyalar rivoji bu sohada tub burilish yasash arafasida turibdi. Fransiyaning Tornyol startapi muhandislari chivinlarni havoning oʻzida tutib, yoʻq qilishga qodir boʻlgan noyob mikrodronni muvaffaqiyatli sinovdan oʻtkazdilar. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Kompaniya asoschilaridan biri va muhandis Aleks Tussenning ma’lum qilishicha, ogʻirligi bor-yoʻgʻi 40 gramm boʻlgan ushbu avtonom qurilma hasharotlarga qarshi kurashda mutlaqo yangi yondashuvni taklif etadi. Mualliflar ushbu ixtironi "chivinlarni butunlay yoʻq qilish yoʻlidagi hal qiluvchi qadam" deb atamoqdalar. Qurilma ixcham oʻlchamiga qaramay, murakkab texnologik tizimlar bilan jihozlangan.

Akustik aniqlash va sun’iy intellekt

Dronning ishlash prinsipi murakkab akustik aniqlash tizimiga asoslangan. Qurilma smartfon mikrofoni, ultratovushli datchik va signallarni qayta ishlashga moʻljallangan maxsus dasturiy ta’minotni oʻz ichiga oladi. Tizim ultratovush impulslarini chiqarish va ularning aks-sadosini qabul qilish orqali hasharot qanotlarining qoqilishidan hosil boʻladigan Doppler signalini tahlil qiladi.

Eng qiziqarli jihati shundaki, dron foydali hasharotlarni zararkunandalardan ajrata oladi. Masalan, u qanot qoqish chastotasini tahlil qilib, asalarilarga zarar yetkazmaydi. Shuningdek, tizim chivinning turini va hatto uning jinsini ham aniqlash imkoniyatiga ega. Maqsad aniqlangach, dron unga yaqinlashib, oʻzining parraklari yordamida hasharotni havoda urib tushiradi.

Loyiha mualliflarining hisob-kitoblariga koʻra, ushbu modeldagi 10 ta dron taxminan 1 kvadrat kilometr maydonni toʻliq nazorat qilishga qodir. Bu esa qishloq xoʻjaligi hududlari, shahar parklari va turar joy majmualarini zararli hasharotlardan himoya qilishda yuqori samaradorlikni vaʼda qilmoqda. Tornyol kompaniyasi yaqin haftalar ichida qurilmaning toʻliq integratsiyalashgan apparat versiyasini ommaga taqdim etishni rejalashtirgan.

Salomatlik uchun global ahamiyati

Chivinlar shunchaki yoqimsiz hasharotlar emas, balki xavfli kasalliklar tashuvchisi hamdir. Statistik ma’lumotlarga koʻra, chivinlar orqali yuqadigan turli xastaliklar oqibatida har yili dunyo boʻylab 700 mingdan ortiq kishi vafot etadi. Shu sababli, bunday texnologiyaning joriy etilishi jahon sogʻliqni saqlash tizimi uchun ulkan ahamiyatga ega.

Oʻzbekiston kabi iqlimi issiq hududlarda ham yoz mavsumida chivinlar keltirib chiqaradigan noqulayliklar va kasalliklar dolzarb masalalardan biri boʻlib qolmoqda. Kelajakda bunday avtonom dronlarning keng qoʻllanilishi kimyoviy dorilarga boʻlgan ehtiyojni kamaytirishi va ekologik jihatdan xavfsiz kurash usulini ta’minlashi mumkin.