Xitoy aviatsiya sanoatida inqilob: COMAC C929 layneri Boeing va Airbus bilan raqobatlashadi

Xitoyning COMAC aviatsiya korporatsiyasi global fuqaro aviatsiyasi bozorida AQSH va Yevropa gegemonligiga chek qoʻyish yoʻlidagi navbatdagi qadamini tashladi. Farnborough Air Show aviasalonida kompaniya oʻzining eng yangi ishlanmasi — uzoq masofaga uchuvchi keng fyuzelyajli COMAC C929 samolyoti loyihasi reja asosida faol bosqichda davom etayotganini rasman eʼlon qildi. Ushbu havo kemasi jahon bozorida Boeing 787-9 Dreamliner va Airbus A330neo kabi gigantlarning asosiy raqibiga aylanishi kutilmoqda. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

COMAC C929 loyihasi Xitoyning oʻz aviatsiya sanoatini mustaqillikka olib chiqish strategiyasining muhim qismidir. Taxminan 290 nafar yoʻlovchiga moʻljallangan ushbu layner qitʼalararo parvozlarni amalga oshirish imkoniyatiga ega boʻladi. Mutaxassislarning fikricha, C929 ning muvaffaqiyati nafaqat Xitoy ichki bozori, balki xalqaro aviatashuvchilar uchun ham yangi va arzonroq muqobil variantni taqdim etadi.

Aviatsiya bozoridagi yangi iyerarxiya

Farnborough koʻrgazmasida COMAC faqatgina C929 bilan cheklanib qolgani yoʻq. Kompaniya oʻzining toʻliq fuqaro aviatsiyasi liniyasini namoyish etdi. Bunga quyidagilar kiradi:

• C909 — 90 oʻrinli mintaqaviy samolyot (sobiq ARJ21), u allaqachon oʻndan ortiq buyurtmachilarga yetkazib berilgan;
• C919 — 190 oʻrinli tor fyuzelyajli layner, u Boeing 737 va Airbus A320 oilasiga raqobatchi hisoblanadi;
• C929 — uzoq masofali keng fyuzelyajli flagman loyihasi.

ixbt.com maʼlumotiga koʻra, C909 modeli nafaqat yoʻlovchi tashish, balki maxsus vazifalar uchun ham moslashtirilgan. Ishlab chiqaruvchi uning tibbiy tez yordam, yongʻin oʻchirish, yuk tashish, biznes-djet va favqulodda vaziyatlar uchun havo qoʻmondonlik punkti kabi modifikatsiyalarini ham taqdim etdi. Bu esa Xitoy samolyotlarining universal ekanligini koʻrsatadi.

Muvaffaqiyatli ekspluatatsiya va istiqbollar

Hozirgi kunda C919 modeli Xitoyning eng yirik aviakompaniyalari — China Eastern, Air China va China Southern tomonidan muvaffaqiyatli foydalanilmoqda. Xitoy Sanoat va axborot texnologiyalari vazirligi bergan maʼlumotlarga koʻra, bugungi kunga qadar 41 dona C919 samolyoti ekspluatatsiyaga topshirilgan. Bu raqamlar Xitoy texnikasiga boʻlgan ishonch ortib borayotganidan dalolat beradi.

Oʻzbekiston va Markaziy Osiyo mintaqasi uchun ham ushbu yangiliklar ahamiyatli. Arzon va zamonaviy havo kemalarining paydo boʻlishi kelajakda mintaqaviy aviakompaniyalar uchun parkni yangilashda yangi imkoniyatlar ochishi mumkin. Hozirda C909 modellari Janubi-Sharqiy Osiyo mamlakatlarida faol ishlatilmoqda, bu esa Xitoy aviatsiyasining eksport salohiyati yuqori ekanini tasdiqlaydi.

Xulosa qilib aytganda, COMAC C929 loyihasining muvaffaqiyati Boeing va Airbus oʻrtasidagi oʻn yillik duopoliyani buzishi mumkin. Xitoylik muhandislar zamonaviy texnologiyalarni joriy etish orqali yoqilgʻi tejamkorligi va yoʻlovchilar qulayligini oshirishga asosiy urgʻu bermoqda.