AQSH Huawei va ZTE kompaniyalarini oʻz bozoridan butunlay siqib chiqarmoqda

AQSH Federal aloqa komissiyasi (FCC) Xitoyning texnologik gigantlari — Huawei va ZTE kompaniyalariga nisbatan cheklovlarni yanada qatʼiylashtiruvchi yangi qoidani qabul qildi. Ushbu qarorga koʻra, endilikda nafaqat ushbu kompaniyalarning tayyor qurilmalari, balki ularning muhim butlovchi qismlari va mikrosxemalari oʻrnatilgan har qanday texnika vositalarini Qoʻshma Shtatlar hududida sotish rasman taqiqlanadi. Bu qadam Vashingtonning milliy xavfsizlikni taʼminlash yoʻlidagi navbatdagi keskin harakati sifatida baholanmoqda. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Maʼlumot uchun, Huawei va ZTE 2022-yildan buyon FCC tomonidan "taqiqlangan mahsulotlar" roʻyxatiga kiritilgan edi. Biroq shu paytga qadar amaldagi qonunchilikda maʼlum bir boʻshliqlar mavjud boʻlib, uchinchi tomon ishlab chiqaruvchilari oʻz qurilmalarida Xitoy komponentlaridan foydalangan holda Amerika bozoriga kirishi mumkin edi. Yangi tartib ushbu "tuynuk"ni butunlay yopadi va mantiqiy funksional apparat qismlariga ega boʻlgan har qanday uskunaning sertifikatlanishini rad etadi.

Raqamli "temir parda" va yangi cheklovlar

FCC raisi Brendan Karrning taʼkidlashicha, ushbu chora-tadbirlar AQSH aloqa infratuzilmasini xorijiy davlatlar taʼsiridan himoya qilishga qaratilgan. Iyul oyi oʻrtalaridan kuchga kirgan yangi qoidalar nafaqat smartfon yoki planshetlarni, balki sanoat miqyosidagi telekommunikatsiya uskunalarini ham qamrab oladi. Bu esa Xitoy kompaniyalari uchun Amerika bozoriga butlovchi qismlar yetkazib berish orqali kirish yoʻli butunlay yopilganini anglatadi.

Bundan tashqari, Federal aloqa komissiyasi cheklovlar koʻlamini kengaytirib, dronlar va marshrutizatorlar importini ham nazorat ostiga olgan. Eng muhim yangiliklardan biri shundaki, endilikda Amerika telekommunikatsiya operatorlariga Xitoy aloqa kompaniyalari bilan oʻzaro bogʻlanish (interkonnekt) oʻrnatish taqiqlanishi taklif etilmoqda. Agar ushbu taklif maʼqullansa, Xitoyning yirik provayderlari AQSH hududidagi oʻz maʼlumotlarni qayta ishlash markazlari (data-markazlari) faoliyatini toʻxtatishga majbur boʻladi.

Global taʼminot zanjiriga taʼsiri

ixbt.com maʼlumotiga koʻra, bunday blokada global taʼminot zanjiriga jiddiy taʼsir koʻrsatishi kutilmoqda. Huawei va ZTE kabi kompaniyalar uzoq yillar davomida arzon va yuqori texnologiyali komponentlar yetkazib beruvchisi boʻlib kelgan. Endilikda boshqa ishlab chiqaruvchilar oʻz mahsulotlarini AQSH bozorida sotishni davom ettirishlari uchun Xitoy chiplari va modullaridan voz kechib, muqobil (koʻpincha qimmatroq) yetkazib beruvchilarni izlashlariga toʻgʻri keladi.

Oʻzbekiston bozorida Huawei va ZTE brendlari hamon yetakchi oʻrinlarni egallab turibdi. Mamlakatimizdagi mobil operatorlarning aksariyati aynan ushbu kompaniyalar uskunalari asosida 4G va 5G tarmoqlarini qurmoqda. AQSH va Xitoy oʻrtasidagi ushbu "texnologik sovuq urush" hozircha mahalliy bozorimizga bevosita taʼsir koʻrsatmasa-da, global miqyosda texnologiyalar standartlashuvi va narxlarning shakllanishiga oʻz taʼsirini oʻtkazmay qolmaydi.

Xulosa qilib aytganda, Vashingtonning soʻnggi qarorlari Xitoy texnologik gigantlarini xalqaro maydonda yakkalab qoʻyish strategiyasining mantiqiy davomidir. Bu esa Huawei va ZTE uchun nafaqat AQSH, balki uning ittifoqchilari bozorlarida ham faoliyat yuritishni yanada murakkablashtiradi.