Huawei uskunalaridan voz kechish Yevropa uchun oʻnlab milliard yevroga tushishi maʻlum boʻldi

Yevropa Ittifoqi mamlakatlarida 5G tarmoqlarini qurishda Huawei va boshqa Xitoy texnologik gigantlari uskunalaridan voz kechish jarayoni kutilganidan ancha qimmatga tushishi prognoz qilinmoqda. GSMA tahliliy markazi maʻlumotlariga koʻra, ushbu strategik qarorni amalga oshirish mintaqa iqtisodiyoti uchun 30 milliarddan 40 milliard yevrogacha boʻlgan qoʻshimcha xarajatlarni keltirib chiqarishi mumkin. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Dastlab Yevrokomissiya ushbu modernizatsiya ishlarini taxminan 10–13 milliard yevro atrofida baholagan edi. Biroq yangi hisob-kitoblar shuni koʻrsatmoqdaki, real xarajatlar dastlabki prognozlardan qariyb uch baravar koʻp boʻlishi mumkin. Bu holat nafaqat aloqa operatorlari, balki oddiy isteʻmolchilarning hamyoniga ham jiddiy zarba berishi kutilmoqda.

Xarajatlarning asosiy yoʻnalishlari

Xarajatlarning eng katta qismi, yaʻni 16 milliarddan 22 milliard yevrogacha boʻlgan mablagʻ mobil operatorlarning tayanch stansiyalari va tarmoq uskunalarini almashtirishga sarflanadi. Bu jarayon amaldagi infratuzilmani toʻliq qayta koʻrib chiqishni talab etadi, chunki Huawei texnologiyalari koʻplab Yevropa davlatlarida tarmoqning asosini tashkil qiladi.

Bundan tashqari, tarmoq tugunlari oʻrtasidagi transport infratuzilmasini yangilash uchun yana 9–12 milliard yevro talab etiladi. Ruxsat etilgan statsionar keng polosali ulanish uskunalarini almashtirish esa qoʻshimcha 5 milliard yevro miqdoridagi investitsiyalarni talab qilishi mumkin. ixbt.com nashri xabariga koʻra, Huawei hozirda Yevropa Ittifoqi mobil tarmoq uskunalari bozorining kamida chorak qismini nazorat qilmoqda.

Raqobatning kamayishi va narxlar oshishi

Xitoylik yetkazib beruvchilarning bozordan chiqib ketishi Ericsson va Nokia kabi Yevropa brendlarining mavqeini mustahkamlashi mumkin. Biroq raqobatning sunʻiy ravishda cheklanishi bozor qonuniyatlariga koʻra narxlarning koʻtarilishiga olib keladi. GSMA tahlilchilari bozorda monopolistik muhit shakllanishidan xavotirda.

Mutaxassislarning fikricha, ushbu oʻzgarishlar natijasida quyidagi oqibatlar kuzatilishi mumkin:

• Mobil aloqa xizmatlari narxi oʻrtacha 24 foizgacha koʻtarilishi;
• Statsionar internet xizmatlari narxi taxminan 19 foizga oshishi;
• Yangi 5G texnologiyalarini joriy etish surʻatlarining sekinlashishi.

Oʻzbekiston bozorida ham Huawei uskunalari keng qoʻllanilishini hisobga olsak, Yevropadagi ushbu tendensiya global texnologik bozordagi narx-navo va yetkazib berish zanjiriga oʻz taʻsirini oʻtkazmay qolmaydi. Yevropa operatorlari uchun bunday ulkan xarajatlar innovatsiyalarga ajratiladigan mablagʻlarning kamayishiga ham sabab boʻlishi mumkin.

Xulosa qilib aytganda, xavfsizlik nuqtai nazaridan qabul qilinayotgan ushbu siyosiy qarorlar Yevropa telekommunikatsiya sohasini jiddiy moliyaviy sinovlar qarshisida qoldirmoqda. Kelgusi yillarda mintaqadagi raqamli iqtisodiyotning rivojlanishi bevosita ushbu xarajatlarni qanday qoplash va muqobil yetkazib beruvchilar bilan samarali hamkorlik qilishga bogʻliq boʻladi.