Starlink va Luiziana: Optik tolali internet yetib bormagan hududlar sunʼiy yoʻldoshga oʻtadi

Ilon Mask boshqaruvidagi SpaceX kompaniyasi hamda AQSHning Luiziana shtati maʼmurlari oʻrtasida muhim kelishuv imzolandi. Federal Broadband Equity, Access and Deployment (BEAD) dasturi doirasida amalga oshirilayotgan ushbu loyiha chekka hududlarda raqamli tengsizlikni bartaraf etishga qaratilgan. Endilikda optik tolali aloqa liniyalarini tortish iqtisodiy va texnik jihatdan imkonsiz boʻlgan manzillar Starlink sunʼiy yoʻldosh tizimi orqali yuqori tezlikdagi internet bilan taʼminlanadi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

ixbt.com maʼlumotiga koʻra, SpaceX 2026-yil yozining oxiriga qadar shtatning 50 dan ortiq okrugidagi 10 635 ta obʼyektni tarmoqqa ulash majburiyatini olgan. Bu loyiha Luiziana shtatining keng polosali internet qamrovini kengaytirish strategiyasining ajralmas qismiga aylandi. Hukumat hududning 98–99 foizini anʼanaviy optik tolali aloqa bilan qamrab olishni rejalashtirgan boʻlsa-da, qolgan qismlar murakkab relyef va yuqori xarajatlar tufayli muammoli boʻlib qolayotgan edi.

Anʼanaviy texnologiyalardan samaraliroq yechim

Luiziana gubernatori Jeff Lendri Starlink texnologiyasining ishonchliligiga yuqori baho berdi. Uning taʼkidlashicha, ushbu tizim tabiiy ofatlar oqibatlarini bartaraf etish jarayonida oʻzining samaradorligini amalda isbotlagan. Aloqa infratuzilmasi ishdan chiqqan vaziyatlarda sunʼiy yoʻldosh interneti qutqaruvchilar va aholi uchun yagona aloqa vositasi boʻlib xizmat qilgan, bu esa rasmiylarni SpaceX bilan hamkorlik qilishga undagan asosiy omillardan biridir.

SpaceX vakillarining bildirishicha, Starlink xizmati foydalanuvchilarga past kechikish davri (latency) va shtat talablaridan yuqori boʻlgan tezlikni kafolatlaydi. Xususan, maʼlumotlarni yuklab olish tezligi soniyasiga kamida 100 Megabitni, uzatish tezligi esa 20 Megabitni tashkil etadi. Bu koʻrsatkichlar masofaviy taʼlim, telemeditsina va zamonaviy raqamli xizmatlardan toʻliq foydalanish uchun yetarli hisoblanadi.

Ushbu loyiha AQSH federal hukumatining chekka hududlarni internetlashtirish boʻyicha olib borayotgan keng koʻlamli islohotlarining bir qismidir. Avvallari faqat kabel orqali ulanishga tayanilgan boʻlsa, endilikda sunʼiy yoʻldosh texnologiyalari ham davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlanadigan rasmiy yechimlar qatoriga kiritilmoqda. Bu esa SpaceX kabi xususiy kompaniyalar uchun yangi bozorlarni ochib beradi.

Oʻzbekiston sharoitida ham ushbu tajriba katta ahamiyatga ega boʻlishi mumkin. Mamlakatimizning togʻli va aholi zichligi past boʻlgan hududlarida optik tolali aloqa oʻtkazish katta mablagʻ talab qiladi. Luiziana misolida koʻrinib turibdiki, davlat va xususiy sunʼiy yoʻldosh operatorlari hamkorligi raqamli iqtisodiyotni rivojlantirishda eng maqbul yoʻl boʻlib xizmat qilishi mumkin.