Starship sinovi: Ilon Mask yuqori aniqlikdagi qoʻnishni yuqori baholadi

Kosmik tadqiqotlar va qayta foydalaniladigan raketalar texnologiyasida navbatdagi muhim qadam tashlandi. SpaceX asoschisi Ilon Mask 2026-yil 24-iyul sanasida boʻlib oʻtgan Starship kosmik kema tizimining 13-sinov parvozi natijalarini rasman eʼlon qildi. Mazkur test qurilmaning kelgusidagi kosmik missiyalar, jumladan, Marsga parvozlar uchun texnik imkoniyatlarini yanada kengaytirayotgani bilan ahamiyatlidir. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

ixbt.com maʼlumotiga koʻra, Starship kosmik kemasining yuqori bosqichi Hind okeani akvatoriyasiga oʻta yuqori aniqlikdagi boshqariladigan qoʻnishni amalga oshirgan. Ilon Maskning taʼkidlashicha, kema shunchalik aniq harakatlanganki, agar sinov dasturida bunday vazifa qoʻyilganida, uni hatto Mechazilla deb nomlanuvchi maxsus start minorasining mexanik «qoʻllari» yordamida ham tutib qolish mumkin boʻlardi.

Sinovning asosiy natijalari va texnik holat

Parvoz davomida Starship atmosfera qatlamiga kirish bosqichini muvaffaqiyatli bosib oʻtdi. Shundan soʻng kema oʻz dvigatellari yordamida zarur tormozlanishni bajarib, okean yuzasiga yumshoq tarzda kelib tegdi. Mutaxassislar uchun eng muhim jihat shundaki, suvga qoʻnganidan keyin ham kema butunligicha saqlanib qoldi va hozirgi vaqtda ham suv yuzasida suzib yuribdi.

Ushbu holat muhandis va konstruktorlarga Yerga qaytib kelgandan keyin kema korpusi hamda uning issiqlikdan himoya qiluvchi qoplamasining holati haqida oʻta qimmatli maʼlumotlarni yigʻish imkonini berdi. Ushbu telemetriya maʼlumotlari kelgusidagi prototiplarni takomillashtirishda hal qiluvchi rol oʻynaydi.

Oldinda turgan vazifalar va Mars rejalari

Biroq, ushbu sinov parvozini toʻliq muvaffaqiyatli deb boʻlmaydi. Agar yuqori bosqich oʻz vazifasini aʼlo darajada bajargan boʻlsa, Super Heavy tezlatgichi parvozni suv bilan qattiq zarba olish natijasida yakunladi. Shunga qaramay, SpaceX jamoasi olingan tajribadan kelib chiqib, keyingi bosqichlarga tayyorgarlik koʻrmoqda.

Ilon Maskning soʻzlariga koʻra, dasturning navbatdagi muhim bosqichi aynan Starship kemasini Mechazilla xizmat koʻrsatish minorasi yordamida muvaffaqiyatli tutib olish va qaytarish boʻladi. Hozirda kompaniya Starship S40 prototipini tutib olish va ortga qaytarish boʻyicha maxsus qutqaruv operatsiyasiga tayyorgarlik koʻrmoqda. Shuningdek, kelgusida insoniyatni Mars sari olib boruvchi ushbu ulkan dastur doirasida Qizil sayyoraga ilk odamlarni qoʻnish jarayoni bundan 5-7 yil oʻtib amalga oshirilishi rejalashtirilgan.