Ko‘pchilik shamollash yoki o‘tkir respirator kasallik paytida dori-darmon, dam olish, issiq choy deganda hamma narsani to‘g‘ri qiladi-yu, bitta mayda narsani unutib qo‘yadi: tish cho‘tkasi. Aslida esa kasallik davomida ishlatilgan cho‘tkada to‘plangan mikroblar keyin yana “qaytib kelish” uchun bahona bo‘lishi mumkin.
Ispaniyalik anesteziolog David Kallexo shu haqda ogohlantirib, tish cho‘tkasi shamollash, ich ketishi yoki og‘iz bo‘shlig‘idagi har qanday infeksiya davrida patogenlar ko‘payishi uchun juda qulay “maskan”ga aylanishini aytgan. Ya’ni biz tishni tozalayotgan paytimizda og‘izdagi bakteriyalar va infeksiya izlari tish qoplamasi bilan birga cho‘tkaning tolalariga ham ko‘chib o‘tadi.
Bu yerda oddiy qoida bor: cho‘tka qancha uzoq ishlatilsa, unda yig‘iladigan bakteriyalar ham shuncha ko‘payadi. Ayniqsa kasallik paytida immunitet “rejimni pasaytirgan” bo‘lsa, bunday mayda omillar ham salomatlikka ta’sir qilishi ehtimoli ortadi.
Shifokorning eng ta’sirli qiyoslaridan biri shunday: agar inson sog‘aygandan keyin tish cho‘tkasini almashtirmasa, kasallik qayta qo‘zg‘alishi mumkin. U buni “dush qabul qilib, keyin yana iflos ichki kiyimni kiyib olish”ga tenglashtiradi. Qisqasi, tanangiz tozalanib chiqqani bilan, “eski iz” yana sizga yopishib olishi mumkin.
Yana bir muhim jihat: bemorning tish cho‘tkasi uydagilarniki bilan bir stakanda, bir joyda tursa, boshqalarga ham infeksiya yuqtirish xavfini oshiradi. Chunki cho‘tkalar nam muhitda turadi, u yerda mikroblar “o‘zini yomon his qilmaydi”.
Muxlislar uchun eng amaliy xulosalar
– Shamollash yoki og‘iz infeksiyasidan to‘liq tuzalgandan keyin tish cho‘tkasini almashtirishni odat qiling.
– Agar elektr cho‘tka ishlatsangiz, boshchasini yangisiga almashtirish yetarli.
– Tish cho‘tkalarini uydagilarnikidan alohida saqlashga harakat qiling.
– Cho‘tkani ishlatgandan keyin yaxshilab chayib, quruqroq joyda tik holda saqlash foydali.
Xulosa shu: salomatlik katta qarorlardan emas, ko‘pincha shunday mayda-mayda odatlardan yig‘iladi. Bir cho‘tkani almashtirish — arzon, lekin ta’siri katta profilaktika.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
