O‘zbekistonda saratonga qarshi kurashishning yangi dasturi joriy etiladi...
Sog‘liq — inson uchun eng oliy ne’mat. Mamlakatimizda aholi salomatligini muhofaza qilish, ayniqsa, xavfli xastaliklarning oldini olish va ularni erta bosqichda jilovlash borasida juda muhim tarixiy hujjat qabul qilindi. Prezidentning «Saraton kasalliklarining oldini olish, erta aniqlash va davolash chora-tadbirlarini takomillashtirish to‘g‘risida»gi qarori sohada yangi davrni boshlab beradi.
Saraton bilan kurashishda eng muhim omil — bu vaqt. Kasallik qancha erta aniqlansa, inson hayotini saqlab qolish imkoniyati shuncha yuqori bo‘ladi. Yangi qarorda aynan mana shu hayotiy jihatga asosiy urg‘u berilgan.
Asosiy maqsad: Raqamlar qanday o‘zgaradi?
Qaror bilan sog‘liqni saqlash tizimi oldiga aniq va raqamlashtirilgan maqsadlar qo‘yildi. Endilikda tibbiy tekshiruvlar ko‘lami kengaytirilib, kasallikni barvaqt aniqlash tizimi kuchaytiriladi:
60 foizlik qamrov: Aholi o‘rtasida eng ko‘p uchraydigan saraton turlari (bachadon bo‘yni, ko‘krak bezi, yo‘g‘on ichak, oshqozon, prostata bezi va o‘pka) bo‘yicha maqsadli tibbiy tekshiruvlar (skrining) ko‘rsatkichi kamida 60 foizga yetkaziladi.
Kasallikni aniqlash bosqichlaridagi maqsadli ko‘rsatkichlar esa quyidagi jadvalda belgilab berilgan:
Davolash va aniqlash bosqichlari | Hozirgi ko‘rsatkich | Yangi marra | Natija |
1-2-bosqichlarda (Erta aniqlash) | 30% | 40% ga oshirish | Insonlarni to‘liq sog‘ayib ketish imkoniyati ortadi. |
3-4-bosqichlarda (Kech aniqlash) | 65% | 55% ga kamaytirish | Og‘ir oqibatlar va asoratlar soni sezilarli darajada kamayadi. |
Xalqaro standartlar asosida: Milliy dastur start olmoqda
2027 yil 1 yanvardan boshlab yurtimizda Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti (JSST) va xalqaro ekspertlar ishtirokida ishlab chiqilgan Saratonga qarshi kurashish milliy dasturi amaliyotga tatbiq etiladi.
Ushbu dastur doirasida respublikaning barcha hududlarida bosqichma-bosqich ravishda quyidagi to‘rtta xavfli saraton turini erta aniqlash va oldini olish choralari ko‘riladi:
Oshqozon saratoni;
Yo‘g‘on ichak (kolorektal) saratoni;
O‘pka saratoni;
Prostata bezi saratoni.
Dasturning ustuvor vazifalari nimalardan iborat?
Yangi tizim faqat shifoxonalar ichida cheklanib qolmaydi, u jamiyatning barcha qatlamlarini qamrab oladi. Eng muhim vazifalar etib quyidagilar belgilandi:
Odamlarning xabardorligini oshirish: Aholi o‘rtasida saratonning xavf omillari, uning ilk belgilari va undan himoyalanish usullari haqida tushuntirish ishlari kuchaytiriladi. Ko‘pchilik kasallik belgilarini o‘tkazib yubormasligi uchun tibbiy madaniyat yuksaltiriladi.
Tizimni mukammallashtirish: Kasallikni oldini olishdan boshlab, to erta tashxis qo‘yish va zamonaviy usullarda davolashgacha bo‘lgan zanjir butunlay yangilanadi.
Sifatli yordam va hayot: Tibbiy yordam sifatini xalqaro darajaga ko‘tarish orqali bevaqt o‘lim holatlarini keskin kamaytirish ustida ishlanadi.
Bu qaror — yurtimizda har bir fuqaroning sog‘lom va uzoq umr ko‘rishi, tibbiyotning esa chin ma’noda xalqqa yaqin va sifatli bo‘lishi yo‘lidagi eng yirik qadamlardan biridir.
Izohlar 0
…