Sovuq havoda bosh kiyimsiz yurish tanaga qanday zarba berishi ma’lum qilindi

Havo harorati pasayishi bilan ko‘cha-ko‘yda bosh kiyimsiz yuradigan insonlarni ko‘p uchratamiz. Ayniqsa, erkaklar orasida urf bo‘lgan bu odat haqida «sovuqda yursang, kal bo‘lib qolasan» degan qarashlar keng tarqalgan.

Xo‘sh, bu gaplar qanchalik asosli? Tibbiyot mutaxassislari va dermatologlar +1°C va undan past haroratning bosh terisi, soch ildizlari hamda umumiy salomatlikka ta’siri bo‘yicha ilmiy xulosalarini ochiqladi.

Ilmiy haqiqat: Past harorat sochga qanday ta’sir qiladi?

Dermatologlarning ta’kidlashicha, sovuqning o‘zi to‘g‘ridan to‘g‘ri to‘liq kallikka (alopetsiyaga) olib kelmaydi, biroq soch follikulalari faoliyatini sezilarli darajada zaiflashtiradi:

• Qon aylanishining sekinlashishi: Harorat +1°C va undan past bo‘lganda, bosh terisidagi mikro-tomirlar keskin torayadi (spazm). Natijada soch follikulalariga kerakli ozuqa moddalari va kislorod yetib borishi vaqtincha bo‘g‘iladi;

• Quruqlik va mo‘rtlik: Qishgi sovuq va quruq havo soch tolalarini tabiiy namlikdan mahrum qiladi. Oqibatda sochlar o‘z egiluvchanligini yo‘qotib, sinuvchan, xira va jonsiz bo‘lib qoladi;

• Asosiy sabablar boshqa: Tibbiyotda kallikning bosh omili sovuq emas, balki genetik moyillik (irsiyat), androgen gormonlar muvozanatining buzilishi, surunkali stress hamda muhim vitamin-minerallar tanqisligidir.

Kallikdan ham xavfliroq: Sovuq boshga yana qanday zarba beradi?

Bosh kiyim kiymaslik faqatgina soch ko‘rinishini buzish bilan cheklanmaydi. Butun organizm uchun yanada jiddiyroq oqibatlar kelib chiqishi mumkin:

• Quloq va asab tolalari shamollashi: Bosh qismi sovuqqa juda sezgir bo‘lib, himoyalanmagan quloqlar o‘tkir otit (quloq yallig‘lanishi) va asab tolalarining sovuq urishiga uchraydi. Bu esa doimiy, qattiq bosh og‘riqlariga sabab bo‘ladi;

• Tananing keskin sovqotishi: Inson tanasidagi issiqlikning katta qismi aynan bosh orqali chiqib ketadi. Qalpoqsiz yurish butun tananing umumiy sovqotishiga (gipotermiya) va immun tizimining keskin zaiflashishiga olib keladi.

Mutaxassis tavsiyasi: Qachondan boshlab bosh kiyim kiyish shart?

Shifokor-dermatologlar harorat ko‘rsatkichi +1°C ga tushganda va undan past bo‘lgan kunlarda ko‘chaga albatta bosh kiyim bilan chiqishni tavsiya etadi.

Sochlaringizning tabiiy qalinligini, ildizlarining oziqlanishini saqlab qolish va qish mavsumida immunitetni tushirib yubormaslik uchun issiq, ammo teri nafas olishiga xalaqit bermaydigan tabiiy matoli bosh kiyimlardan foydalanish maqsadga muvofiqdir.