Ko‘p gapiradigan odamlar uzoqroq yashaydimi? Olimlar muloqot sirini ochdi...

4 daqiqa o'qish0
Ko‘p gapiradigan odamlar uzoqroq yashaydimi? Olimlar muloqot sirini ochdi...

Uzoq umr ko‘rish uchun faqat to‘g‘ri ovqatlanish, jismoniy faollik va uyquning o‘zi yetarli bo‘lmasligi mumkin. Insonning kimlar bilan suhbatlashishi, fikrini qanchalik erkin ifoda etishi va kundalik muloqotda bo‘lishi ham salomatlikka ta’sir ko‘rsatadi. Ayrim tadqiqotlar ijtimoiy faollik, nutq qobiliyati va kognitiv salomatlik o‘rtasidagi bog‘liqlikka ishora qilmoqda.

Ko‘p gapiradigan insonlar kamgaplarga qaraganda uzoqroq yashaydimi? Bu savolga javob izlagan tadqiqotchilar muloqot, miya faolligi, ijtimoiy munosabatlar va umr davomiyligi o‘rtasidagi bog‘liqlikni o‘rgangan. Natijalardan ma’lum bo‘lishicha, insonning boshqalar bilan muntazam aloqada bo‘lishi nafaqat ruhiy holati, balki umumiy salomatligi uchun ham muhim bo‘lishi mumkin.

Biroq bu yerda gap shunchaki ko‘p so‘z aytish yoki baland ovozda gapirish haqida emas. Muhim omillar — fikrlash faolligi, ma’noli muloqot, ijtimoiy aloqalar va yolg‘izlikning kamayishi.

Nutq ravonligi miya faolligi bilan qanday bog‘liq?

Inson gapirayotganda miyaning bir nechta muhim jarayonlari bir vaqtning o‘zida ishlaydi. So‘zlarni tanlash, xotiradan ma’lumotlarni olish, fikrni shakllantirish, uni grammatik jihatdan to‘g‘ri ifoda etish va suhbatdoshning gaplarini anglash — bularning barchasi miya faoliyati bilan bog‘liq.

Shu sababli nutq faolligi, so‘z boyligi va fikrni ravon ifoda etish qobiliyati kognitiv salomatlikning ayrim ko‘rsatkichlari bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin.

Berlin qarish tadqiqoti (Berlin Aging Study) doirasida keksa insonlarning kognitiv qobiliyatlari, jismoniy holati va qarish jarayonlari o‘rganilgan. Nutq, xotira va intellektual faollik kabi ko‘rsatkichlar ham bunday tadqiqotlarda muhim o‘rin tutadi.

Biroq nutq ravonligi yuqori bo‘lgan odamlar aynan shu sababdan 9 yil ko‘proq yashaydi, degan qat’iy xulosani ehtiyotkorlik bilan qabul qilish lozim. Umr davomiyligiga genetika, kasalliklar, turmush tarzi, ta’lim, ijtimoiy muhit va boshqa ko‘plab omillar ta’sir qiladi.

Har kuni suhbatlashish umr davomiyligiga ta’sir qiladimi?

Ijtimoiy aloqalarning inson salomatligiga ta’siri bo‘yicha yirik tadqiqotlar mavjud. Ularda muntazam muloqot, oila va do‘stlar bilan aloqada bo‘lish, jamiyatda faol ishtirok etish hamda ijtimoiy qo‘llab-quvvatlashning ahamiyati ko‘rsatilgan.

Keksalar o‘rtasida o‘tkazilgan tadqiqotlarda ham ijtimoiy faollik va umr davomiyligi o‘rtasida bog‘liqlik kuzatilgan. Odamlar bilan muntazam suhbatlashish, o‘zini jamiyatning bir qismi sifatida his qilish va boshqalardan yordam olish imkoniyati ruhiy holat hamda hayot sifatiga ijobiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.

Ammo bunday natijalar muloqotning o‘zi uzoq umrni kafolatlashini anglatmaydi. Ko‘pincha sog‘lom, harakatchan va ruhan barqaror insonlar ijtimoiy aloqalarni ham faol saqlaydi. Shuning uchun bu omillar bir-biri bilan chambarchas bog‘liq.

Qo‘shni, sotuvchi yoki tanish bilan qisqa suhbat ham foydali bo‘lishi mumkin

Muloqot faqat yaqin do‘stlar yoki oila a’zolari bilan uzoq suhbatlashishdan iborat emas. Ko‘chada tanish bilan salomlashish, qo‘shnidan hol so‘rash, do‘konda sotuvchi bilan samimiy gaplashish yoki jamoat joyida qisqa suhbat qurish ham insonning ijtimoiy aloqalarini saqlashga xizmat qiladi.

Bunday kichik muloqotlar insonda jamiyatga tegishlilik hissini kuchaytirishi, kundalik hayotdagi ijtimoiy uzilishlarni kamaytirishi mumkin.

Ijtimoiy munosabatlarning kengligi va sifati salomatlik uchun ahamiyatli ekani haqidagi ilmiy ma’lumotlar mavjud. Ammo tasodifiy suhbatlar erta o‘lim xavfini aynan 28 foizga kamaytiradi, degan raqamni aniq manbasiz universal ilmiy xulosa sifatida keltirish to‘g‘ri emas.

Yolg‘izlik salomatlikka qanday ta’sir ko‘rsatadi?

Ijtimoiy yolg‘izlik va muloqotning yetishmasligi salomatlikka salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.

Ijtimoiy izolyatsiya va yolg‘izlik zamonaviy tibbiyotda muhim salomatlik muammolaridan biri sifatida qaraladi. Uzoq vaqt davomida boshqalar bilan aloqada bo‘lmaslik ruhiy tushkunlik, stress, jismoniy faollikning pasayishi va turli salomatlik muammolari bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin.

Ayrim ilmiy tahlillarda ijtimoiy izolyatsiyaning yurak-qon tomir kasalliklari, kognitiv funksiyalar pasayishi va o‘lim xavfi bilan bog‘liqligi qayd etilgan.

Yolg‘izlikning zararini chekish bilan taqqoslaydigan ommabop iboralar ham uchraydi. Biroq «yolg‘izlik kuniga 15 ta sigaret chekish bilan aynan bir xil zarar keltiradi» degan fikrni to‘g‘ridan to‘g‘ri tibbiy ekvivalent sifatida qabul qilish kerak emas. Bu turli xavf omillarining ta’sirini taqqoslash uchun ishlatiladigan ibora bo‘lib, ularning organizmga ta’siri bir xil degani emas.

Suhbatning mazmuni ham muhim

Faqat gapirishning o‘zi emas, qanday gapirish va kim bilan muloqot qilish ham insonning ruhiy holatiga ta’sir ko‘rsatadi.

Samimiy suhbat, ishonchli inson bilan dardlashish, quvonch va tashvishlarni bo‘lishish, bir-birini tinglash stressni yengishga yordam berishi mumkin. Ijobiy munosabatlar insonga ruhiy tayanch bo‘lib, og‘ir vaziyatlarda o‘zini yolg‘iz his qilmasligiga xizmat qiladi.

Aksincha, doimiy janjal, haqorat, nizo va ruhiy bosimga asoslangan munosabatlar stressni kuchaytirishi mumkin. Shuning uchun sog‘lom muloqot deganda faqat ko‘p gapirish emas, balki hurmat, ishonch, samimiyat va o‘zaro tinglash ham tushuniladi.

Uzoq umr uchun ko‘p gapirish shartmi?

Olimlar insonning uzoq yashashini bitta omil bilan izohlamaydi. Sog‘lom ovqatlanish, jismoniy faollik, yetarli uyqu, zararli odatlardan voz kechish, muntazam tibbiy nazorat va ruhiy barqarorlik uzoq umrning muhim omillari hisoblanadi.

Muntazam muloqot va ijtimoiy faollik ham bu ro‘yxatda o‘z o‘rniga ega. Ammo kamgap insonlar albatta qisqa umr ko‘radi, degan xulosa noto‘g‘ri. Insonning temperamenti, shaxsiy xususiyatlari va muloqotga bo‘lgan ehtiyoji turlicha bo‘ladi.

Eng muhimi, o‘zingizni odamlardan uzoqlashtirib qo‘ymaslik, sizga mehr beradigan insonlar bilan aloqani saqlash, suhbatlashish, tinglash va his-tuyg‘ularni bo‘lishishdir.

Balki uzoq umrning sirlaridan biri ham hayotni yolg‘iz kechirmaslik, har kuni kimdir bilan samimiy suhbat qurish va o‘zingizni kerakli inson sifatida his qilishdadir.

Maqola sizga yoqdimi?

Obuna bilan reklama bo'lmaydi

Zamin Premium — oyiga 4 900 so'm

Izohlar0

…

  1. Futbol akademiyalari uchun Skaut: to‘lov, davomat va ota-ona bilan aloqa endi bitta tizimda
  2. Toshkentdan Amerikaga: Nurmuxammad Ismoilov Akinda orqali halol investitsiyani global miqyosga olib chiqmoqda
  3. Avtoservisingizni raqamlashtiring: Bip Business bilan mijozlarni yo‘qotmang
  4. Mashina oynasiga raqam yozish xavflimi? Bip haydovchilar uchun yangi yechim topdi!
  5. 8 ta keng tarqalgan moliyaviy xato: nimalardan saqlanish kerak?
  6. Playmatch: maydon egalari ishini ancha yengillashtiradi
  7. Playmatch: futbol o‘ynash uchun kerakli barcha xizmatlar bitta ilovada
  8. Kundalik xarajatlar uchun kartani qanday tanlash mumkin?
  9. Eldor Shomurodov futbol akademiyasi va TBC Bank: bolalik orzularidan katta futbolgacha
  10. ANORBANK Boʻstonliqdagi 168-son maktab-internat tarbiyalanuvchilarini tabrikladi
  11. Haydovchilar va tashuvchilar uchun OSGOP sug‘urtasining afzalliklari...
  12. Pure Milky’dan navbatdagi kreativ: Har qadam — aziz insonlarga mehr bilan!
  13. Kredit olish imkoniyatini oshirish uchun qayerda ishlash kerak?
  14. Biznes imkoniyatingizni kengaytiring
  15. Fanning rivojlanishiga barchamiz mas’ulmiz!
  16. XIV Toshkent xalqaro kinofestivali qanday o‘tkazilmoqda?