АҚШда ҳайдовчисиз автомобиллар фавқулодда хизматлар ишига халақит бермасликка чақирилди

АҚШ Миллий йўл ҳаракати хавфсизлиги бошқармаси (НҲТСА) автоном бошқарув тизимларини ишлаб чиқувчи компанияларни ҳайдовчисиз автомобилларнинг фавқулодда вазиятларда ўзини тутиши билан боғлиқ жиддий муаммоларни бартараф этиш ҳақида огоҳлантирди. Регуляторнинг таъкидлашича, ақлли тизимлар кўпинча полиция, ўт ўчирувчилар ва тез ёрдам хизматларининг ишига тўсқинлик қилмоқда, бу эса инсонлар ҳаётини хавф остига қўйиши мумкин. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

НҲТСА раҳбари Жонатан Моррисон соҳа вакилларига йўллаган мактубида ҳайдовчисиз машиналарнинг хатти-ҳаракатларида хавотирли қонуният аниқланганини маълум қилди. Ixbt.com маълумотларига кўра, автоном транспорт воситалари воқеа жойларидаги огоҳлантирувчи белгиларга, жумладан, милтилловчи чироқлар, йўл конуслари, сигнал машъаллари, ҳатто тутун ва оловга ҳам етарлича реакция билдирмаяпти.

Фавқулодда хизматлар учун тўсиқ

Регулятор томонидан ўтказилган таҳлиллар шуни кўрсатдики, ҳайдовчисиз автомобиллар фаол фавқулодда ҳодисалар содир бўлаётган ҳудудларга кириб бормоқда ва махсус техникаларнинг йўлини тўсиб қўймоқда. Моррисоннинг фикрича, бундай вазиятларни аниқлай олмаслик ва уларга тўғри жавоб қайтармаслик тизимнинг функционал етишмовчилиги ҳисобланади. Бу эса автоном транспортнинг оммалашиши йўлидаги энг катта тўсиқлардан биридир.

Ҳозирда НҲТСА ва АҚШ Миллий транспорт хавфсизлиги кенгаши (НТСБ) Ваймо компаниясига тегишли автомобиллар билан боғлиқ бир қанча ҳодисаларни алоҳида ўрганмоқда. Хусусан, Техасда ҳайдовчисиз машиналарнинг тўхтаб турган ва огоҳлантириш чироқлари ёқилган мактаб автобуслари ёнидан қоидабузарлик билан ўтиб кетиш ҳолатлари қайд этилган. Шунингдек, Далласда Ваймо автомобили ёнаётган бинога кетаётган ўт ўчириш машинасини тўсиб қўйгани ҳақида хабарлар тарқалди.

Яна бир мудҳиш воқеа Калифорниянинг Санта-Моника шаҳрида юз берди. Текширув маълумотларига кўра, Ваймо ҳайдовчисиз автомобили мактаб зонасида тўққиз ёшли қизчани уриб юборган. Қизча йўл четида нотўғри тўхтаб турган машина ортидан тўсатдан югуриб чиққан, бироқ автоном тизим хавфни вақтида баҳолай олмаган. Бу каби ҳолатлар технологиянинг ҳали мукаммал эмаслигидан далолат беради.

Келажакдаги чоралар

НҲТСА ушбу муаммоларни муҳокама қилиш учун ой охиригача барча йирик ишлаб чиқувчилар билан учрашувлар ўтказишни режалаштирмоқда. Регуляторнинг асосий талаблари қуйидагилардан иборат:

• Фавқулодда хизматлар ходимларининг ишораларини аниқ таниш;
• Махсус техникаларга сўзсиз йўл бериш алгоритмларини такомиллаштириш;
• Йўлдаги ностандарт тўсиқлар (тутун, олов, сигнал чироқлари)га нисбатан хавфсиз реакция билдириш;
• Аҳоли гавжум ва мактаб зоналари ҳудудида эҳтиёткорликни ошириш.

Ушбу огоҳлантириш автоном транспорт ривожидаги муҳим босқични англатади. Тизимлар нафақат оддий шароитларда машина бошқариши, балки инсон омили ва фавқулодда вазиятлар аралашган мураккаб муҳитда ҳам хавфсиз ҳаракатланиши шарт. Акс ҳолда, ҳайдовчисиз технологияларнинг кенг кўламда жорий этилиши жамоатчилик томонидан қаттиқ қаршиликка учраши мумкин.

Ўзбекистон каби автоном транспорт технологиялари кириб келаётган мамлакатлар учун ҳам ушбу тажриба муҳим аҳамиятга эга. Келажакда ақлли шаҳар инфратузилмасини яратишда ҳайдовчисиз машиналарнинг тез ёрдам ва ёнғин хавфсизлиги хизматлари билан ўзаро алоқасини тартибга солувчи ҳуқуқий ва техник базани шакллантириш лозим бўлади.