Россия президенти Владимир Путин Қўшма Штатларнинг Венесуэладаги хатти-ҳаракатлари фонида ҳамон очиқ позиция билдирмаяпти. The Moscow Times ёзишича, янги йил таътилидан кейинги илк оммавий чиқишида Путин Кремлда хорижий элчиларга ишонч ёрлиқларини қабул қилиш маросимида Николас Мадуронинг АҚШ ҳарбийлари томонидан қўлга олиниши ҳақида оғиз очмаган. Аммо у Венесуэлани Россиянинг “дўсти” ва “ишончли ҳамкори” сифатида тилга олган.
Эътиборли жиҳати шундаки, Путин Венесуэла нефтини ташишда фойдаланилган Россия “махфий флоти”га тегишли танкерлар ҳибсга олингани ҳақида ҳам изоҳ бермаган. Яъни мавзулар қатлами катта, лекин жавоб — сукут.
Шу руҳдаги танаффус 15 январ куни ҳам давом этган: янги йилдаги биринчи брифингда Кремл матбуот котиби Дмитрий Песков Венесуэла ҳақида бир оғиз ҳам гапирмагани қайд этилади. Бу ҳам “тасодиф эмас, режа” деган тахминларни кучайтиради.
Элчиларга мурожаатида Путин эса умумий фонни қаттиқроқ чизган: халқаро майдондаги вазият “тобора ёмонлашиб бораётгани”ни айтган. Унинг таъбирича, консенсус ва муросали ечим излаш ўрнига бир томонлама ва хавфли ҳаракатлар кўпаймоқда, давлатлар ўртасидаги мулоқот эса кўпроқ “монолог”га айланяпти — кимдир ўз иродасини ўтказишни, “ҳаётга ўргатиш”ни ва буйруқ беришни ҳақ деб билиб қолган.
Бироқ Венесуэла бўйича айни шу қаттиқ баёнотлар айтилмагани журналистлар ва кузатувчиларда саволларни кўпайтирган. Чунки операция Мадурога қарши бўлгани айтиляпти: АҚШда гиёҳванд моддалар савдосини ташкил этишда айбланиб, умрбод қамоқ жазоси таҳдиди турган шахсга нисбатан ҳаракат Москвада асабийлик уйғотган. Лекин Bloomberg’га вазиятдан хабардор манба айтган фикрга кўра, Кремл учун Вашингтон билан муносабатлар ҳозир Венесуэладан ҳам муҳимроқ.
Манбага кўра, Кремл Венесуэладаги дўстона режимнинг йўқолишини “фалокат” деб ҳам қабул қилмаяпти. Шу ерда диққат Эронга бурилади: Bloomberg суҳбатдоши таъкидлашича, Эрон атрофидаги вазият анча жиддий — Трамп Теҳронга қарши намойишчиларни қўллаб-қувватлаш учун зарбалар билан таҳдид қилгани ҳам тилга олинади. Эрон Россиянинг катта ҳарбий шерикларидан бири ҳисобланади: Украинада уруш бошланганидан бери 3 миллиард долларлик ракета ва дрон етказиб бергани айтилади. Аммо шу ҳолатда ҳам Москва тўғридан-тўғри аралашмасдан, эҳтимол, оғзаки қўллаб-қувватлаш билан чекланиши мумкинлиги ҳақида фикр билдирилади.
Трампнинг Оқ уйга қайтиши ва Москва–Вашингтон муносабатларида “илиқлашиш” аломатлари кўринаётган бир пайтда Россия “Американинг Венесуэла томонга шамалари”га нисбатан вазмин муносабатда бўлгани ҳақида немис сиёсатшуноси Феликс Рифер ҳам гапирган. У ҳатто “Россия аслида Мадурони аввалроқ топширган” деган кескин фикрни айтган. Шу билан бирга, Рифер Россиянинг халқаро майдондаги имижи заифлашганини таъкидлаб, “Россияга умид боғлаган одам ўзини ҳимоя қилишларига ҳам умид қилолмайди” деган хулосани илгари сурган.
Хулоса қилиб айтганда, Москвадаги сукут оддий “шарҳ йўқ” эмасга ўхшайди — у ҳисоб-китобга ўхшайди. Кремл бу ҳолатда катта расмга қараб, Венесуэла масаласини Вашингтон билан муносабатлар тарозисида енгилроқ қўяётгандай. Лекин бундай ёндашувнинг нархи ҳам бор: бугун сукут сақлаган иттифоқчи, эртага бошқалар учун ҳам “ишончли қўл” сифатида кўриниш-кўринишмаслиги мумкин.
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
