Дунё сиёсат майдонида кутилмаган ва кескин бурилишлар кузатилмоқда. АҚШ маъмуриятининг диққат-эътибори Яқин Шарққа кўчиши ортидан Украинадаги тинчлик жараёни хавф остида қолди. Zamin.uz нуфузли "Financial Times" нашри маълумотларига таяниб, геосиёсий вазиятнинг янги тафсилотларини тақдим этади.
Европа расмийлари ва дипломатик доираларнинг билдиришича, Оқ уй раҳбари Доналд Трамп бор эътиборини Эрон билан боғлиқ ҳарбий ҳаракатларга қаратгани сабабли Украина бўйича кечаётган дипломатик мулоқотлар жараёни сезиларли даражада секинлашди. Бу эса Россияга нисбатан бўлаётган сиёсий босимнинг сусайишига олиб келмоқда.
Женева музокаралари: Натижасиз «пауза»
Аслида, февраль ойининг ўрталарида Женева шаҳрида АҚШ, Россия ва Украина иштирокида ўтказилган уч томонлама учрашув катта умидлар уйғотган эди. Гарчи техник масалалар, яъни ўт очишни тўхтатишдан кейинги қадамлар бўйича маълум бир олдинга силжиш кузатилган бўлса-да, сиёсий томонлама муҳим келишувларга эришилмади.
Донбасс масаласи: Кремль Украина қўшинларининг ушбу ҳудудни тўлиқ тарк этишини талаб қилмоқда.
Запорижжя АЭС: Станциянинг келгуси мақоми ҳамон мавҳумлигича қолмоқда.
Киев позицияси: Украина ҳукумати Россия қўйган кескин шартларни қабул қилиш имконсиз эканини таъкидламоқда.
Эрон омили — Украина учун «фалокат»
Financial Times билан суҳбатлашган европалик дипломатлар Трампнинг Украинадан чалғиб, Эронга юзланганини Европа ва Киев учун ҳақиқий «фалокат» деб аташди. Россия президентининг матбуот котиби Дмитрий Песков ҳам Американинг устувор вазифалари ўзгаргани сабабли музокараларда чиндан ҳам танаффус юзага келганини тасдиқлади.
Ёрдам учун рақобат: Ким биринчи?
Ҳозирда Украина ва Яқин Шарқ давлатлари Американинг ҳарбий ва молиявий кўмаги учун ўзаро рақобатлашишга мажбур бўлмоқда. Европа Иттифоқи вакили Кая Калласнинг сўзларига кўра, Вашингтоннинг диққати бўлингани сабабли Украинага ҳаво ҳужумидан мудофаа тизимлари ва бошқа қуролларни етказиб бериш жараёнида кечикишлар кузатилмоқда.
Россиянинг кутилмаган «зафар»лари
Яқин Шарқдаги уруш Россия иқтисодиёти учун кутилмаган совға бўлди. Нефть нархининг кўтарилиши натижасида Москва ҳар куни 150 миллион долларгача қўшимча даромад ола бошлади. Энг қизиғи, АҚШ ёқилғи нархини жиловлаш мақсадида Россия нефтига қўйилган айрим чекловларни вақтинча бекор қилди. Президент Зеленский бу қарорни тинчликка эришиш йўлидаги тўсиқ деб баҳоламоқда.
Трамп ва Зеленский: Мураккаб муносабатлар
NBC News нашрига берган интервьюсида Трамп Украина етакчисини танқид қилишдан тийилмади. Унинг фикрича, Зеленский билан келишувга эришиш Путинга қараганда анча мушкулроқ.
«Зеленский келишувга борсин, чунки Путин шуни истайди», — деди АҚШ президенти.
Бироқ, Россия томони ҳам ён беришга шошилаётгани йўқ. Владимир Путин Донбассни тўлиқ қўлга киритиш учун ҳарбий йўлдан ҳам қайтмаслигини бир неча бор таъкидлаб келади. Киев эса Россиянинг бу музокаралардан фақат Трамп билан алоқаларни сақлаш ва янги санкциялардан қочиш учун фойдаланаётганига ишончи комил.
Сизнингча, Трампнинг бор эътиборини Эронга қаратиши Украина тақдирида қандай салбий асоратлар қолдириши мумкин? Тинчлик келишувига эришиш учун қайси томон биринчи бўлиб муросага бориши керак?
