Ғазо секторидаги қонли тўқнашувлар нафақат минтақа харитасини, балки жанг майдонида бўлганларнинг руҳиятини ҳам тубдан ўзгартириб юборди. Исроил мудофаа кучлари (ЦАХАЛ) ичида кузатилаётган руҳий инқироз ва ўз жонига қасд қилиш ҳолатлари жамиятда катта хавотир уйғотмоқда. Zamin.uz ушбу «яширин эпидемия» ва урушнинг даҳшатли оқибатлари тафсилотларини ўрганди.
Даҳшатли статистика: Сўнгги 15 йилдаги энг юқори кўрсаткич
Исроилнинг нуфузли Haaretz нашри тарқатган маълумотларга кўра, жорий йил бошидан буён камида 10 нафар ҳарбий хизматчи ўз ҳаётига қасд қилган. Айниқса, апрель ойи ғоят машъум келди: бир ой ичида олти нафар амалдаги аскар, уч нафар захирадаги фахрий ва икки нафар чегара полицияси ходими ихтиёрий равишда ҳаёт билан видолашган.
Урушгача бўлган даврда суицид ҳолатлари йилига ўртача 12 тани ташкил этган бўлса, жанглар бошлангач бу рақамлар кескин ўсди:
2023 йил: 17 ҳолат;
2024 йил: 21 ҳолат;
2025 йил: 22 ҳолат.
Мутахассисларнинг таъкидлашича, бу кўрсаткич охирги 15 йил ичидаги энг юқори ва хавотирли даражадир.
Руҳий жароҳат ва «уруш даҳшати»
Армия раҳбарияти ва Мудофаа вазирлиги ички суриштирувлари суицидлар сабабини қуйидаги омиллар билан изоҳламоқда:
Оғир психологик юк: Жанг майдонидаги даҳшатли саҳналарни кўриш ва яқин қуролдошларни йўқотиш.
Руҳий беқарорлик: Минглаб аскарлар руҳий мувозанатни йўқотгани сабабли жанг майдонини тарк этган.
Даволаниш зарурати: Ҳозирда 10 мингга яқин ҳарбий хизматчи махсус психологик реабилитация курсларини ўтамоқда.
Ғазо: Геноцид деб тан олинган фожиа
Исроил армияси ичидаги инқироз фонида Ғазо секторидаги инсоний талофатлар миқёси ақл бовар қилмас даражага етди. 2023 йил 7 октябрдан буён давом этаётган ҳужумлар оқибатида 72 550 дан зиёд фаластинлик ҳаётдан кўз юмди.
Муҳим факт: Қурбон бўлганларнинг қарийб ярмидан кўпини аёллар ва болалар ташкил этади. Биргина 2025 йилнинг декабригача бўлган муддатда 38 мингдан ортиқ хотин-қизлар ҳалок бўлган.
Ҳатто 2025 йил 10 октябрда имзоланган сулҳ битимидан кейин ҳам қон тўкилиши тўхтагани йўқ — яна 780 га яқин инсон қурбон бўлди.
Вайроналар остидаги ҳаёт
Бугунги кунда Ғазо секторидаги биноларнинг 90 фоизи — тураржойлар, шифохоналар ва мактаблар ер билан яксон қилинган. 2,3 миллион аҳоли нафақат бомбалардан, балки қуйидаги омиллардан ҳам қирилиб бормоқда:
Ўткир очлик ва ташналик;
Юқумли касалликлар тарқалиши;
Қамал остидаги тўлиқ изоляция.
Эслатиб ўтамиз, 2025 йил сентябрь ойида халқаро комиссия расман Исроилнинг Ғазодаги ҳаракатларини геноцид деб эътироф этди.
Азиз муштарийлар, урушнинг бундай аянчли оқибатлари ва ҳарбийлар орасидаги руҳий инқироз ҳақида нима деб ўйлайсиз? Сизнингча, халқаро ҳамжамият бу фожиани тўхтатиш учун яна қандай чоралар кўриши керак?
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
