Оқ уй ва Эрон ўртасидаги дипломатик алоқалар янги, анча кескин паллага кирди. Fars агентлигининг ишончли манбаларига таяниб хабар беришича, расмий Теҳрон музокараларнинг навбатдаги босқичига ўтиш учун Вашингтон зиммасига «ишончни қайта тиклаш»га қаратилган бешта асосий вазифани юклади.
Ушбу талаблар тўплами АҚШ томонидан илгари сурилган 14 банддан иборат тинчлик лойиҳасига жавоб тариқасида юборилган бўлиб, Эрон томони Американинг таклифларини «бир ёқлама» ва мамлакат миллий манфаатларига зид деб баҳолаган.
Эроннинг «ишонч шартлари» нималардан иборат?
Теҳрон қуйидаги талаблар сўзсиз бажарилмас экан, мулоқотлар столига қайтмаслигини қатъий билдирган:
Ҳарбий ҳаракатларни тўхтатиш: Барча фронтларда, хусусан Ливан ҳудудида уруш оловини ўчириш.
Иқтисодий чекловларни бекор қилиш: Эронга нисбатан жорий этилган барча санкцияларни олиб ташлаш.
Маблағларни қайтариш: Чет эл банкларида музлатиб қўйилган Эрон активларига қўйилган тақиқни ечиш.
Зарарни қоплаш: Қуролли тўқнашувлар ва уруш оқибатида етказилган барча моддий зарар учун товон (компенсация) тўлаш.
Геосиёсий тан олиш: Ҳўрмуз бўғози устидан Эроннинг тўлиқ суверенитетини эътироф этиш.
Блокада ва ишончсизлик девори
Эрон томони покистонлик воситачилар орқали Оқ уйга ўз норозилигини етказган. Маълум қилинишича, денгиз блокадасининг ҳамон давом этаётгани Теҳронда Вашингтоннинг тинчликка бўлган интилишларига нисбатан катта шубҳа ва ишончсизлик уйғотмоқда.
Вазият кескинлашмоқда: Ядровий таҳдид ва ҳарбий режалар
Шу йилнинг апрель ойидан буён томонлар ўртасида мурт сулҳ амал қилаётган бўлса-да, вазият ҳар лаҳзада издан чиқиши мумкин. Жорий йилнинг 10 май куни АҚШ президенти Дональд Трамп Эроннинг тинчлик режасини «мутлақо қабул қилиб бўлмайдиган» ҳужжат деб атаган эди.
Бундан ташқари, Axios нашрининг маълумотларига кўра, Трамп ўз маслаҳатчилари билан ҳарбий амалиётларни қайта бошлаш имкониятларини кўриб чиқиши мумкин. Теҳрон эса бунга жавобан агар янги ҳужумлар содир этилса, уранни бойитиш даражасини рекорд даражага — 90 фоизгача кўтаришини истисно этмаяпти.
Сизнингча, АҚШ ва Эрон ўртасидаги ушбу «шартлар жанги» яна янги урушга сабаб бўладими?
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
