Россия ва Афғонистондаги “Толибон” ҳукумати ўртасида ҳарбий-техник ҳамкорлик бўйича янги битим имзоланди. Келишув 27 май куни Москва вилоятида ўтган форум доирасида расмийлаштирилди.
Маълумотларга кўра, бундай турдаги битимлар одатда томонлар ўртасида қурол-яроғ, ҳарбий технологиялар, лицензиялар ва қўшма ишланмалар бўйича ҳамкорликни назарда тутади. Шу сабаб мазкур келишув Россия ва “Толибон” ўртасидаги муносабатлар янада амалий босқичга ўтаётганини кўрсатмоқда.
27 май куни Россия Хавфсизлик кенгаши котиби Сергей Шойгу Афғонистон мудофаа вазири Муҳаммад Ёқуб билан учрашди. Учрашувда хавфсизлик, минтақавий барқарорлик ва икки томонлама ҳамкорлик масалалари муҳокама қилингани айтилмоқда.
Россия 2021 йилда Афғонистонда ҳокимиятга келган “Толибон” ҳукумати билан мулоқотни эрта бошлаган давлатлардан бири бўлган. “Толибон” вакиллари АҚШ қўшинлари Афғонистонни тарк этганидан сўнг мамлакатда назоратни қўлга олган эди.
Сўнгги йилларда Москва “Толибон” билан ҳамкорликка қўйилган чекловларни босқичма-босқич юмшатиб келмоқда. Россия ушбу ҳаракатни Марказий Осиёда хавфсизликни таъминлаш, ИШИДга қарши кураш ва минтақавий барқарорлик масалаларида муҳим шерик сифатида кўрмоқда.
2025 йилда Россияда “Толибон” ҳаракатининг террорчилик мақоми тўхтатилгани ҳам икки томонлама алоқаларда янги босқич очган эди. Бу қарордан кейин сиёсий, иқтисодий ва хавфсизлик соҳаларидаги мулоқотлар янада фаоллашди.
Россия узоқ вақтдан бери Афғонистондаги амалдаги ҳукумат билан алоқаларни сақлаб келмоқда. Москва гуманитар ёрдам етказиб бериш, иқтисодий муносабатларни ривожлантириш ва минтақавий хавфсизлик бўйича мулоқот орқали Кобул билан яқинлашишга ҳаракат қилмоқда.
Энди эса томонлар ҳарбий-техник ҳамкорликка ҳам ўтаётгани кўринмоқда. Бу жараён минтақадаги геосиёсий вазият, Марказий Осиё хавфсизлиги ва Афғонистон атрофидаги кучлар мувозанати нуқтаи назаридан катта аҳамиятга эга бўлиши мумкин.
Шу билан бирга, бундай келишувлар халқаро майдонда турли баҳсларга сабаб бўлиши эҳтимолдан холи эмас. Чунки “Толибон” ҳукуматига нисбатан дунёдаги муносабат ҳали ҳам бир хил эмас. Айрим давлатлар Кобул билан амалий мулоқотни йўлга қўяётган бўлса, бошқалар инсон ҳуқуқлари ва сиёсий инклюзивлик масалалари сабаб эҳтиёткор позицияда қолмоқда.
Қисқаси, Россия ва Афғонистондаги “Толибон” ҳукумати ҳарбий-техник ҳамкорлик бўйича битим имзолади. Бу Москва ва Кобул ўртасидаги муносабатлар фақат дипломатик ёки иқтисодий эмас, хавфсизлик соҳасида ҳам чуқурлашаётганини кўрсатади. Минтақада катта шахмат тахтаси яна силжиди — бу юришнинг оқибати эса кейинги ойларда яққолроқ кўринади.
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
