Ҳиндистонда 600 йиллик масжид бузилишига қарши исён: Полиция газ ва таёқ ишлатди (видео)

Ҳиндистоннинг Ужжайн шаҳрида қарийб олти асрлик тарихга эга қадимий «Шаҳи» масжидининг бир қисмини бузиш қарори мусулмонларнинг кескин оммавий норозилигига ва полиция билан қонли тўқнашувларга сабаб бўлди. «Al Jazeera» нашрининг хабар беришича, маҳаллий маъмурият тарихий обиданинг маълум бир бўлагини бузиш режасини 2028 йилда шаҳарда ўтказилиши режалаштирилган «Симҳастҳа Кумбҳ» индуистик диний фестивали иштирокчилари учун йўлни кенгайтириш зарурати билан оқлашга уринган.

28 сентябрь куни оғир техникалар жалб этилиб, масжид деворларини бузиш ишлари бошланиши биланоқ ҳудудда юзлаб маҳаллий аҳоли норозилик билдириб кўчаларга чиқди. Намойишчиларни тарқатиш мақсадида полиция кучлари калтак ва кўздан ёш оқизувчи газларни қўллади. Мазкур тўқнашувлар ортидан 15 киши қўлга олинди ва 7 та жиноий иш қўзғатилди.

«600 йиллик мерос, йўл кенгайтириш баҳонаси ва кўздан ёш оқизувчи газ»: 5 та асосий нуқта

Ужжайн шаҳридаги тарихий масжид атрофидаги тўқнашувлар бўйича энг муҳим фактлар:

• 600 йиллик «Шаҳи» масжиди хавф остида: Ужжайн шаҳридаги қадимий исломий обиданинг бир қисмини бузиш қарори қабул қилинди;

• Фестиваль учун йўл кенгайтириш важи: Расмий маъмурият бузилишни 2028 йилги «Симҳастҳа Кумбҳ» диний байрамига тайёргарлик сифатида асослади;

• 28 сентябрдаги шиддатли тўқнашув: Қурилиш техникалари иш бошлаган вақтда полиция ва намойишчи мусулмонлар ўртасида кескин тўқнашув содир бўлди;

• Таёқ ва кўздан ёш оқизувчи газдан фойдаланилди: Ҳуқуқ-тартибот ходимлари намойишчиларни куч билан тарқатиш чораларини кўрди;

• Оммавий ҳибслар ва жиноят ишлари: Воқеа жойида 15 нафар фуқаро ҳибсга олиниб, камида 7 та расмий жиноят иши қўзғатилди.

Ужжайн шаҳридаги «Шаҳи» масжиди атрофидаги низо кўрсаткичлари таснифи

Тарихий обида мақоми, расмийлар талаби ва намойишлар динамикаси таҳлили:

Геосиёсий ва диний экспертиза: Ҳиндистонда тарихий масжидлар бузилиши нега кўпаймоқда?

Халқаро инсон ҳуқуқлари фаоллари, шарқшунослар ва диншуносларнинг хулосалари:

• «Шаҳарсозлик ниқобидаги диний босим»: Сўнгги йилларда Ҳиндистоннинг турли ҳудудларида йўл кенгайтириш, инфратузилмани янгилаш ёки археологик қайта баҳолаш баҳонасида ўнлаб тарихий масжид ва мадрасаларнинг бузилиш ҳолатлари кўпайди; Ужжайн воқеаси кўп сонли мусулмон аҳолининг маданий ва диний ҳуқуқлари камситилаётгани бўйича жиддий сигналдир;

• Келажакдаги хатарли бўлиниш: «Симҳастҳа Кумбҳ» фестивали 2028 йилда ўтиши кўзда тутилган бўлса-да, бузиш ишларининг шунча йил олдин шошилинч бошланиши ва куч ишлатилиши маҳаллий жамоалар ўртасидаги ишончсизликни янада чуқурлаштиради;

• Қонуний кафолатларнинг чекланиши: Тарихий ёдгорликларни муҳофаза қилиш тўғрисидаги қонунлар маҳаллий ҳокимият томонидан «жамоат манфаати» моддаси билан четлаб ўтилмоқда; ҳибслар ва жиноят ишлари эса маҳаллий аҳолининг ўз эътиқодий мулкини ҳимоя қилиш овозини босишга қаратилган воситага айланиб қолмоқда.

Сизнингча, шаҳар инфратузилмасини яхшилаш ёки диний фестивалларни ўтказиш учун 600 йиллик тарихий ва муқаддас қадамжоларни бузиш қанчалик тўғри? Бу каби ҳолатлар жаҳон ҳамжамияти ва халқаро инсон ҳуқуқлари ташкилотлари томонидан қандай баҳоланиши керак? Шахсий фикр-мулоҳазаларингизни изоҳларда қолдиринг ва Ҳиндистондаги ушбу шов-шувли вазият таҳлилини барча билан баҳам кўринг!