АҚШда 50 йил ўлим жазосини кутган маҳбус қатлдан қутқарилди

АҚШнинг Флорида штати губернатори Рон ДеСантис қарийб 50 йил аввал содир этилган шафқатсиз қотиллик учун ўлим жазосига ҳукм қилинган 74 ёшли Уильям Томпсоннинг қатл этилишига оид ордерни бекор қилди. Бу ҳақда “New York Post” нашри хабар берди.

Қайд этилишича, Томпсоннинг қатл этилиши жорий йилнинг 14 октябрь кунига белгиланган эди. Бироқ губернатор 9 октябрь куни, қатл амалга оширилишига атиги беш кун қолганида, уни ижро этиш учун берилган тегишли ҳужжатни бекор қилиш тўғрисида қарор қабул қилган. ДеСантис ушбу қарорга нима сабаб бўлганини ҳозирча ошкор этмаган.

Нашр маълумотларига кўра, Уильям Томпсон деменция ва жиддий когнитив бузилишлардан азият чекаётгани айтилмоқда. Маҳбуснинг адвокати Бриттни Лейси унинг соғлиғи кескин ёмонлашганини билдириб, шошилинч тиббий ёрдам кўрсатиш зарурлигини таъкидлаган.

Нейропсихолог Роберт Оуаунинг хулосасига кўра, Томпсон яқинлашиб келаётган қатлнинг моҳиятини ва нима сабабдан унга нисбатан бундай жазо қўлланилаётганини тушуниш учун зарур бўлган ақлий қобилиятини йўқотган. Шу тариқа, маҳбуснинг руҳий ва когнитив ҳолати унинг қатл этилиши масаласида муҳим омилга айланган.

Қотиллик 1976 йилда содир этилган

Томпсон 1976 йилда Салли Ивестер исмли аёлнинг ўлдирилишида шериги Рокко Сураче билан бирга айбдор деб топилган. Тергов маълумотларига кўра, эркаклар аёлдан 200 доллар талаб қилишган, бироқ Ивестер уларга атиги 25 доллар бера олган.

Шундан кейин улар аёлга нисбатан шафқатсиз муносабатда бўлиб, уни занжирлар билан урган, сигарет билан куйдирган ва қийноққа солган. Кейин эса ундан онасига қўнғироқ қилиб, қўшимча пул сўрашни талаб қилишган. Ивестер олган оғир тан жароҳатлари ва ички аъзоларига етган шикастлар оқибатида вафот этган.

Уильям Томпсон дастлаб 1976 йилда ўлим жазосига ҳукм қилинган. Бироқ кейинчалик унинг жазоси бекор қилинган ва у 1982 ҳамда 1987 йилларда қатл этилишдан сақланиб қолган. 1989 йилда эса унга яна ўлим жазоси тайинланган. Шундан буён Томпсон АҚШда қатл этилишини кутаётган маҳбуслар қаторида бўлиб келган.

Маҳбуснинг ақлий ҳолати ҳуқуқий масалага айланди

Маълумот учун, АҚШ Конституциясининг Саккизинчи тузатиши шафқатсиз ва ноодатий жазоларни тақиқлайди. Руҳий касаллик ёки когнитив бузилишлар сабабли ўз қатлининг моҳияти ва сабабини англай олмайдиган маҳбусларни қатл этиш масаласи ҳам ушбу конституциявий қоида билан боғлиқ ҳуқуқий чекловларга дуч келиши мумкин.

Ҳозирча Флорида губернатори Рон ДеСантиснинг Томпсонга нисбатан чиқарилган қатл ордерини бекор қилиш сабаблари расман очиқланмаган. Шу боис бу қарорнинг ҳуқуқий ва тиббий асослари ҳақида якуний хулоса чиқариш учун қўшимча маълумотлар зарур.