Таниқли журналист Анна Политковская қотиллигига 20 йил бўлди, аммо буюртмачи номаълум

Журналист ўз уйининг лифтида отиб ўлдирилди. Орадан 20 йил ўтди, аммо жиноятнинг асосий буюртмачиси ким экани ҳамон номаълум.

2006 йил 7 октябрь куни Москвада «Новая газета» нашри журналисти Анна Политковская ўзи яшайдиган кўп қаватли уй лифтида отиб ўлдирилди. У 48 ёшда эди.

Политковская Россиянинг таниқли суриштирувчи журналистларидан бири бўлиб, асосан Чеченистондаги уруш ва унинг оқибатларини ёритган. У инсон ҳуқуқлари бузилиши, қийноқлар, судсиз жазолаш, коррупция ва мансаб ваколатини суиистеъмол қилиш ҳолатлари ҳақида мақолалар ёзган. Касбий фаолияти давомида бир неча бор таҳдид ва босимларга дуч келган.

Қотиллик ортидан узоқ давом этган тергов ва суд жараёнлари ўтказилди. Россия судлари жиноятга алоқадор олти кишини айбдор деб топди. Улар орасида қотилликни ташкил этишда иштирок этганлар ва ижрочилар ҳам бор эди. Бироқ суд ҳукмлари жиноятга ким буюртма берганини аниқламади.

2018 йилда Инсон ҳуқуқлари бўйича Европа суди ҳам Политковская қотиллиги юзасидан олиб борилган тергов етарлича самарали бўлмаган, деган хулосага келди. Суд Россия томонидан инсон ҳаётини ҳимоя қилишга оид мажбуриятларнинг процессуал жиҳати бузилганини қайд этди.

Нега бу воқеа айнан ҳозир яна кун тартибига чиқди?

2026 йил 7 октябрда Анна Политковская ўлдирилганига 20 йил тўлди. Шу муносабат билан Европа Иттифоқи расмий баёнот бериб, Россияни самарали, мустақил ва шаффоф тергов ўтказишга, жиноятга алоқадор барча шахсларни жавобгарликка тортишга чақирди.

Баёнотда қотиллик иши бўйича ҳукм қилинган Сергей Хаджикурбановнинг тақдири ҳам тилга олинди. У 2014 йилда 20 йилга озодликдан маҳрум этилган, бироқ Украинадаги урушда қатнашганидан кейин 2023 йилда Россия президенти томонидан афв этилгани маълум бўлган. Европа Иттифоқи бу ҳолат жавобгарлик масаласида жиддий саволлар туғдиришини таъкидлади.

Орадан 20 йил ўтди, аммо асосий савол очиқ қолмоқда. Қотилликка алоқадор шахслар судланган бўлса-да, Анна Политковскаянинг ўлимига ким буюртма бергани расман аниқланмаган. Европа Иттифоқи ҳам Россияни бу ишга тўлиқ ойдинлик киритишга чақирмоқда.