“Атом бомбаси биз учун ўйинчоқ”: Эрон ядро қуролини 48 соатда яратиши мумкин экан...

Эроннинг таниқли давлат арбоби ва сиёсатчиси Муҳаммад Жавад Ларижоний мамлакатнинг ядровий салоҳиятига оид навбатдаги кескин ва шов-шувли баёноти билан халқаро ҳамжамият эътиборини тортди. Олий раҳбар Оятуллоҳ Али Хоманаийнинг собиқ маслаҳатчиси бўлган Ларижоний Эрон ядро саноати бўйича минтақавий ва глобал рақобатчилари — Покистон, Ҳиндистон ҳамда Исроилдан анча олдинда эканини даъво қилди.

Унинг таъкидлашича, атом бомбасини яратиш ва ишлаб чиқариш бугунги кунда Теҳрон учун ҳеч қандай техник ёки илмий қийинчилик туғдирмайдиган оддий жараёнга айланган.

«1-2 ҳафта ёки 48 соат кифоя»: Техник салоҳият қай даражада?

Жавад Ларижоний Эроннинг илмий базаси аллақачон тўлиқ жанговар қувватга эга бўлганини очиқлади:

• Қисқа муддатли сакраш: Сиёсатчининг сўзларига кўра, агар сиёсий қарор қабул қилинса, Эрон бор-йўғи 1–2 ҳафта, ҳатто 24–48 соат ичида тўлақонли атом қуролини тайёр ҳолатга келтириш қудратига эга;

• Саноатдаги устунлик: Ларижоний Эрон ядровий технологиялар, бойитиш қувватлари ва илмий кадрлар салоҳияти бўйича расман ядро давлати мақомига эга қўшнилари ҳамда Исроилдан кўра илғорроқ тизимга эгалигини даъво қилмоқда.

«Биз шунчаки хоҳламаяпмиз»: Теҳроннинг янги доктринаси

Ларижоний мазкур баёноти орқали Эрон ташқи сиёсатидаги янги ва хавфли назарияни илгари сурмоқда:

• Онги воз кечиш фалсафаси: Унга кўра, мамлакат ядро қуролига бир қадам қолган даражага етган бўлса-да, уни қурол сифатида расмийлаштирмаслик тўғрисида Олий раҳбарнинг диний фатвоси мавжуд. Яъни, бомбанинг йўқлиги имконият йўқлигидан эмас, балки Теҳроннинг онгли равишда уни «шунчаки хоҳламаётгани» билан изоҳланади;

• Халқаро чекловларни танқид қилиш: Сиёсатчи 2015 йилдаги «Ядровий келишув»ни (ЖЦПОА) қаттиқ қоралаб, Эронни расман жаҳон «ядро клуби» аъзоси сифатида тан олиш зарурлигини, акс ҳолда Ядро қуролини тарқатмаслик тўғрисидаги шартномадаги (NPT) иштирокини тўхтатиб туриш мақсадга мувофиқлигини таъкидлади.

Босим ва тийиб туриш воситаси

Халқаро ҳарбий-сиёсий таҳлилчиларнинг фикрича, Ларижоний сингари юқори мартабали сиёсатчилар томонидан берилаётган бундай радикал баёнотлар бир неча геосиёсий мақсадларга хизмат қилади:

• Исроил ва Ғарбга огоҳлантириш: Яқин Шарқдаги кескин ҳарбий қарама-қаршиликлар фонида Теҳрон бу каби чиқишлар орқали рақибларига қарши ядровий тийиб туриш (deterrence) сиёсатини амалга оширмоқда;

• Дипломатик музокараларда қўл устунлиги: Ғарб санкцияларини юмшатиш ва бўлажак сиёсий савдоларда устунликка эришиш учун атом бомбаси яратиш вақтининг қисқариб бораётгани доимий психологик босим воситаси сифатида қўлланмоқда.

Эрон томонининг атом бомбаси яратиш бўйича техник чегараларни кесиб ўтгани ҳақидаги даъволари Яқин Шарқ хавфсизлик тизимини тубдан қайта кўриб чиқишга мажбур қилувчи жиддий омилга айланмоқда.