Янги Ўзбекистоннинг глобал иқтисодий майдондаги нуфузи ва халқаро ҳамкорлик алоқалари кун сайин кенгайиб, юқори суръатларда ривожланиб бормоқда. Миллий статистика агентлиги томонидан эълон қилинган энг сўнгги расмий ҳисоботлар ҳам фикримизга яққол далилдир. Унга кўра, 2026 йилнинг дастлабки тўрт ойи (январь–апрель) давомида жонажон юртимизнинг ташқи савдо айланмаси ҳажми нақд 26,3 миллиард АҚШ долларини ташкил этди.
Бу кўрсаткич ўтган йилнинг айнан шу даври билан қиёсланганда, савдо ҳажми нақд 1,4 миллиард долларга ёки 5,8 фоизга сезиларли даражада ошганини кўрсатмоқда. Иқтисодиётимизнинг барқарор қадамлари ва ташқи бозорлардаги фаоллиги мухлисларимизни қувонтириши табиий. Саҳифамиздан узоқлашманг, юртимиз савдо баланси, олтинсиз экспортнинг юксалиши ва энг асосий ҳамкор давлатлар тафсилотини атрофлича баён этамиз!
Экспорт ва импорт мувозанати: Олтинсиз савдода ижобий бурилиш
Жорий йилнинг ўтган тўрт ойида мамлакатимизнинг хорижга маҳсулот сотиш (экспорт) кўрсаткичи 9,97 миллиард долларни ташкил этди ва бу 2025 йилнинг мос даврига нисбатан 16,8 фоизлик пасайишни кўрсатди. Аксинча, юртимизга четдан маҳсулот олиб кириш (импорт) ҳажми эса 26,7 фоизга шиддат билан ўсиб, 16,36 миллиард долларга етди. Бунинг натижасида орадаги фарқ, яъни ташқи савдо баланси 6,38 миллиард долларлик манфий сальдо (тафовут) билан шаклланди.
Бироқ, бу рақамлар ортида жуда қувонарли ва ижобий бир тенденция яширинган! Олтин сотишни ҳисобга олмаганда, соф товар ва маҳсулотлар экспортида жуда гўзал ўсиш динамикаси кузатилди.
Иқтисодий ютуқ: Олтинсиз маҳсулотлар экспортимиз илк бор 5 миллиард доллардан ошиб, ўтган йилнинг мос даврига нисбатан нақд 28,7 фоизга юксалди. Бу дегани, Ўзбекистон фақат хомашё эмас, балки юқори қийматга эга тайёр ва қайта ишланган маҳсулотларни дунё бозорига муваффақиятли олиб чиқмоқда!
Дунё биз билан: Энг йирик бешлик савдо ҳамкорларимиз
Бугунги кунда Ўзбекистон Жумҳурияти ер юзининг 175 дан ортиқ давлати билан ўзаро манфаатли ва мустаҳкам савдо-сотиқ алоқаларини изчил йўлга қўйган. Бу борада энг катта улуш ва етакчилик анъанавий тарзда Шарқдаги қўшнимиз — Хитой Халқ Республикаси ҳиссасига тўғри келмоқда.
Савдо ҳамкорларимиз | Умумий ташқи савдодаги улуши (фоизда) |
Хитой | 23,6 % |
Россия | 17,2 % |
Қозоғистон | 6,9 % |
Туркия | 3,5 % |
Афғонистон | 2,8 % |
Хорижга нималар сотяпмиз? Экспорт таркиби таҳлили
Миллий маҳсулотларимиз хорижда харидоргир бўлиб бораётгани қувонарли. Умумий экспорт таркибини таҳлил қилганда, тайёр товарларнинг улуши нақд 65,3 фоизни ташкил этиб, саноат тармоқларимиз етакчи ўринга чиққанини кўрсатади.
Асосий экспорт йўналишларимиз қуйидаги тарзда тақсимланди:
Саноат товарлари ва маҳсулотлари: умумий ҳажмнинг 15 фоизи;
Кимёвий маҳсулотлар ва буюмлар: умумий ҳажмнинг 8,1 фоизи;
Турли хил тайёр маҳсулотлар: умумий ҳажмнинг 7,9 фоизи;
Озиқ-овқат маҳсулотлари ва тирик ҳайвонлар: умумий ҳажмнинг 7,5 фоизи.
Хулоса қилиб айтганда, юртимиз иқтисодиёти хомашёга қарамликдан чиқиб, замонавий саноат ва тайёр маҳсулотлар экспорти сари дадил одимламоқда. Иқтисодий ва ижтимоий ҳаётимиздаги энг қайноқ, ишончли ва ёқимли янгиликларни биз билан кузатиб боринг, азиз ўқувчилар!
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
