Ипотека уйига "прописка": энди банк розилиги шарт эмас
Ўзбекистонда ипотека ҳисобига сотиб олинган уй-жойга бошқа шахсларни рўйхатга қўйиш тартиби енгиллаштирилди. Энди тақиқ ёки хатлов мавжуд бўлган турар жойга фуқарони рўйхатдан ўтказиш учун банк ёхуд бошқа гаровга олувчининг олдиндан розилигини олиш талаб этилмайди.
Янги тартиб Президентнинг 2026 йил 15 июлдаги ПҚ–265-сон қарорида белгиланди.
Кимларни рўйхатга қўйиш мумкин?
Қарорга кўра, гаровда турган, тақиқ ёки хатлов қўйилган турар жойга бошқа шахсларни яшаш ва турган жойи бўйича рўйхатдан ўтказишга рухсат берилади.
Бунинг учун банкнинг алоҳида розилигини олиш шарт бўлмайди. Мазкур ўзгариш ипотека уйига оила аъзолари ёки бошқа шахсларни рўйхатга қўйишдаги ортиқча келишув жараёнларини қисқартиришга хизмат қилади.
Рўйхатдан ўтувчи шахс муҳим шартга рози бўлади
Янги тартибда рўйхатга қўйилаётган шахс учун алоҳида талаб белгиланган.
У мулкдор, гаровга олувчи ёки тақиқни қўйиш ва бекор қилишга масъул органнинг ички ишлар органларига мурожаати асосида рўйхатдан чиқарилишига олдиндан розилик бериши керак.
Яъни банк розилигисиз рўйхатдан ўтиш мумкин, бироқ фуқаро кейинчалик қонуний мурожаат асосида унинг рўйхати бекор қилиниши эҳтимолини аввалдан қабул қилади.
2027 йилдан кечиккан рўйхат учун жарима бўлмайди
Президент қарори билан 2027 йил 1 январдан кўчмас мулк ҳуқуқини давлат рўйхатидан ўтказиш тартибида ҳам ўзгаришлар жорий этилади.
Ҳуқуқ эгаси белгиланган вақтда рўйхатдан ўтказувчи органга мурожаат қилмаган бўлса, унга маъмурий жавобгарлик чораси қўлланилмайди. Унинг ўрнига кечиктирилган муддатдан келиб чиқиб, рўйхатдан ўтказиш учун оширилган ставкада тўлов ундирилади.
Янги тартиб | Нима ўзгаради? |
|---|---|
Ипотека уйига рўйхатга қўйиш | Банк розилиги талаб қилинмайди |
Рўйхатдан чиқариш | Олдиндан берилган розилик асосида амалга оширилиши мумкин |
Мулк ҳуқуқини кеч рўйхатдан ўтказиш | Маъмурий жазо ўрнига оширилган тўлов ундирилади |
Амал қилиш санаси | Айрим янги қоидалар 2027 йил 1 январдан |
Мерос ёки ҳадя қилинган уйни сотишда нима ўзгаради?
Қарорда мерос ёки яқин қариндошдан ҳадя сифатида олинган турар жойни сотишдан тушган даромадга солиқ солиш масаласи ҳам қамраб олинган.
Бундай уйни сотишда солиқдан озод қилиш учун белгиланган муддат меросхўр ёки ҳадя олувчи номига расмийлаштирилган санадан эмас, балки васият қилувчи ёки ҳадя қилувчининг мулк ҳуқуқи давлат рўйхатидан ўтказилган санадан бошлаб ҳисобланади. Бу тартиб ҳам 2027 йил 1 январдан жорий этилади.
Янги тартиб фуқароларга қандай қулайлик беради?
Ўзгариш ипотекадаги уйга фуқароларни рўйхатга қўйишни соддалаштиради ва бунинг учун банкка алоҳида мурожаат қилиш заруратини бартараф этади.
Бироқ рўйхатдан ўтаётган шахс белгиланган шартларни диққат билан ўрганиши зарур. Чунки унинг рўйхати мулкдор, гаровга олувчи ёки ваколатли органнинг қонуний мурожаати асосида бекор қилиниши мумкин.
Сизнингча, ушбу янги тартиб ипотека уйи эгаларига етарлича қулайлик яратадими?
Изоҳлар 0
…