Йўлдаги жанжаллар учун жазо кучайтирилиши керакми?

Ўзбекистонда сўнгги пайтларда ҳайдовчилар ўртасидаги можаролар, ҳақорат ва машинадан тушиб куч ишлатиш ҳолатлари кўп муҳокама қилинмоқда. Ижтимоий тармоқларда тарқалаётган видеоларда баъзан оддий йўл талашиш ёки сигнал бериш ортидан жанжал чиқиб, ҳолат муштлашувгача бораётганини кўриш мумкин.

Бундай ҳолатни фақат “асабийлашиб кетди” деб қабул қилиш тўғри эмас. Ҳайдовчи машинадан тушиб бошқа йўл ҳаракати иштирокчисига ташланса, ҳақорат қилса ёки куч ишлатса, бу йўл ҳаракати маданияти муаммосидан ташқари, жамоат тартиби ва фуқаролар хавфсизлигига ҳам дахл қилади.

Ривожланган давлатларда бундай ҳаракатларга жиддий қаралади. Айрим мамлакатларда ҳайдовчининг бошқа шахсга таҳдид қилиши, ҳақорат қилиши ёки қўл кўтариши маъмурий жарима билан чекланмай, жиноий жавобгарликка ҳам сабаб бўлади. Шу билан бирга, ҳайдовчилик гувоҳномасидан маҳрум қилиш, катта жарималар, суғурта тарихига салбий таъсир каби чоралар ҳам қўлланади.

Ўзбекистонда ҳам йўлдаги агрессияга нисбатан қатъийроқ ёндашув кераклиги ҳақида фикрлар кўпаймоқда. Чунки бундай можаролар фақат икки ҳайдовчи ўртасидаги тортишув эмас. У атрофдаги йўловчилар, пиёдалар, болалар ва бошқа ҳайдовчилар хавфсизлигига ҳам таъсир қилади.

Катта жарима бундай ҳолатларни камайтиришда таъсирли чора бўлиши мумкин. Лекин фақат жарима етарли эмас. Машинадан тушиб куч ишлатган ёки бошқа ҳайдовчини ҳақорат қилиб, вазиятни атайлаб кескинлаштирган шахсларга нисбатан ҳайдовчилик гувоҳномасидан вақтинча маҳрум қилиш масаласи ҳам кўриб чиқилиши керак.

Бундан ташқари, видеодалиллар асосида тезкор чора кўриш тизимини кучайтириш муҳим. Йўлда жанжал чиқарган шахс кейинчалик “шунчаки гап талашдик” деб қутулиб кетмаслиги керак. Камера ёки фуқаролар юборган видео асосида ҳолат ҳуқуқий баҳоланиши лозим.

Йўлдаги маданият фақат қоидага амал қилиш билан ўлчанмайди. Ҳайдовчининг асабини тия олиши, бошқа инсонга ҳурмат билан муносабатда бўлиши ҳам хавфсиз ҳаракатнинг бир қисми. Йўлдаги ғазаб вақтида тўхтатилмаса, у бир неча дақиқалик жанжалдан оғир оқибатларга олиб келиши мумкин.