Ўзбекистонда никоҳлар сони камайиб, ажралишлар сони кескин кўпаймоқда

Ўзбекистонда никоҳ ва ажралишлар бўйича жамиятни чуқур ўйга толдирувчи янги демографик кўрсаткичлар эълон қилинди. Статистика агентлиги томонидан тақдим этилган 2026 йилнинг 9 ойлик расмий маълумотларига кўра, мамлакатда янги тузилаётган оилалар сони камайиб, оилавий ажралишлар сони эса кўпайишда давом этмоқда.

Мазкур рақамлар жамиятшунослар, психологлар ва мутасадди идоралар учун жиддий сигнал бўлиб, ёшлар орасида оила институти ва қадриятлари борасида ўзгаришлар юз бераётганини кўрсатмоқда.

9 ойлик рақамлар нима дейди?

Расмий статистик ҳисоботда қуйидаги асосий кўрсаткичлар қайд этилган:

• Никоҳларнинг умумий сони: Жорий йилнинг ўтган 9 ойи давомида республика бўйича жами 172 мингта янги никоҳ қайд этилган;

• Ажралишлар кўлами: Шу давр мобайнида расман қайд этилган ажралишлар сони 36,8 мингтани ташкил этди;

• Никоҳларнинг камайиши: Ўтган 2025 йилнинг мос даврига нисбатан оила қуриш ҳолатлари 5 мингтага камайган;

• Ажралишларнинг кўпайиши: Аксинча, ажралишлар сони ўтган йилнинг шу даврига қиёсланганда 1,4 мингтага кўпайган.

Ажралишлар ўсиши ва никоҳлар камайиши ортидаги омиллар

Мутахассисларнинг кузатувларига кўра, оилавий статистиканинг бундай тарзда ўзгаришига қуйидаги асосий сабаблар таъсир кўрсатмоқда:

• Иқтисодий ва ижтимоий босимлар: Оила қуриш харажатлари, мустақил уй-жой билан таъминланиш ҳамда кундалик рўзғор ташвишлари ёшларнинг оила қуришга кечикиб қарор қабул қилишига сабаб бўлмоқда;

• Психологик тайёргарлик етишмовчилиги: Ёш оилаларда ўзаро сабр-тоқатнинг етишмаслиги, арзимаган маиший келишмовчиликлар ва бир-бирини тушунмаслик тез орада оиланинг барбод бўлишига олиб келмоқда;

• Аёлларнинг мустақиллиги ва ҳуқуқий саводхонлиги: Жамиятда аёлларнинг иқтисодий жиҳатдан мустақил бўлиб бориши ҳамда зўравонлик ва камситишларга нисбатан муросасиз муносабат шаклланиши оғир оилавий шароитда яшашдан кўра қонуний ажралишни танлаш ҳолатларини оширмоқда.

Оила барқарорлиги ҳар бир жамиятнинг пойдевори ҳисобланади. Шу боис, ёшларни оилавий ҳаётга пухта тайёрлаш, низоли вазиятларни медиация ва тушунтириш ишлари орқали ҳал этиш бўйича маҳалла ва тегишли ташкилотларнинг масъулияти янада ортиб бормоқда.