NASA ва Blue Origin: Ой миссиялари New Glenn ракетасидаги аварияга қарамай давом этади

АҚШ Миллий аэронавтика ва коинот бошқармаси (NASA) Jeff Bezosга тегишли Blue Origin компаниясининг Ойга парвоз қилиш режаларини 2027-йилгача ўзгаришсиз қолдиришга қарор қилди. Май ойи охирида содир бўлган New Glenn ракетасининг жиддий аварияси ҳамда старт майдончасидаги инфратузилманинг вайрон бўлиши ушбу дастур келажагига шубҳа уйғотган эди. Бироқ агентлик ҳозирча стратегик ҳамкорликни тўхтатиш ниятида эмас. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

NASA раҳбарияти вакили Жаред Айзекманнинг сўзларига кўра, Blue Origin ҳозирда старт мажмуасини тиклаш бўйича фаол иш олиб бормоқда. Двигателларни синовдан ўтказиш вақтида юз берган портлаш натижасида ягона фаолият юритаётган учириш майдончаси, жумладан, чақмоқдан ҳимоя минораси ва ракетани вертикал ҳолатга келтирувчи транспорт-ўрнатиш тизими бутунлай ишдан чиққан эди.

Инфратузилмадаги ўзгаришлар ва янги ёндашув

ixbt.com маълумотига кўра, авария оқибатларини бартараф этиш жараёнида Blue Origin ўзининг техник ёндашувини қайта кўриб чиқмоқда. Компания аввалги мураккаб транспорт-ўрнатиш тизимини қайта тиклашдан воз кечиб, ракетани бевосита старт столининг ўзида кранлар ёрдамида йиғиш усулига ўтишни режалаштирмоқда. Бу эса вақтни тежаш ва келгусидаги хавфларни камайтириш имконини беради.

New Glenn ракетаси Blue Origin компаниясининг Ой дастурларида марказий ўринни эгаллайди. Хусусан, у Artemis III дастури доирасида Мк.1 юк миссияларини ва истиқболли Мк.2 бошқариладиган модулларини коинотга олиб чиқиши керак. Дастлабки режаларга кўра, Эндурансе деб номланган илк юк миссияси жорий йилда амалга оширилиши лозим эди, бироқ техник носозликлар бу муддатни суришга мажбур қилди.

Муқобил вариантлар ва Artemis дастури

NASA ҳозирча Blue Origin билан ишлашни "А режаси" сифатида сақлаб қолаётган бўлса-да, коинот агентлиги эҳтиёт чораларини ҳам кўриб қўйган. Ой дастури муддатлари бузилмаслиги учун муқобил ташувчи ракеталар сифатида қуйидагилар кўриб чиқилмоқда:

• Elon Muskнинг SpaceX компаниясига тегишли Falcon Heavy ракетаси;
• Унитед Лаунч Аллиансе (УЛА) томонидан ишлаб чиқилган Вулкан ракетаси.

Авария сабабларини ўрганиш бўйича тергов ҳали якунланмаган. Дастлабки таҳлиллар муаммо ракетанинг биринчи поғонаси дум қисмида юзага келганини кўрсатмоқда. Компания ихтиёрида етарли даражадаги телеметрия ва видео маълумотлар мавжуд бўлиб, бу носозликнинг аниқ сабабини тез орада аниқлаш имконини беради.

Хулоса ўрнида айтиш мумкинки, NASA ҳозирги вазиятни назорат остида деб ҳисобламоқда. Агентлик 2027-йилгача бўлган муддатда критик кечикишлар бўлишини кутмаяпти. Бироқ, агар New Glenn ракетасини фойдаланишга топшириш жараёни яна чўзилса, бу инсониятнинг Ойга қайтиш бўйича Artemis III миссияси ва ундан кейинги экспедициялар графигига бевосита таъсир кўрсатиши мумкин.