Elon Musk Starship ёрдамида коинотни тадқиқ қилишни кенгайтирмоқчи

Тадбиркор ва муҳандис Elon Musk ўзининг улкан Starship космик кемаси ёрдамида илмий тадқиқотлар кўламини тубдан ўзгартиришни таклиф этди. унинг фикрича, янги авлод транспорт тизими нафақат орбитага улкан телескопларни олиб чиқиш, балки келгусида Ой юзасида илмий обсерваториялар барпо этиш имконини ҳам беради. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

ixbt.com маълумотига кўра, SpaceX компанияси томонидан яратилаётган кўп марталик Starship тизими орбитага 100 тоннадан ортиқ юк ташиш қувватига эга бўлиши кутилмоқда. Космик кема корпусининг диаметри салкам 9 метрни ташкил этиши илмий ускуналар ва йирик габаритли қурилмаларни жойлаштиришда муҳим устунлик тақдим этади.

Йирик телескоплар ва янги имкониятлар

Ҳозирги кунда замонавий орбитал телескопларни лойиҳалашда ракеталарнинг обтекатели чекловлари катта қийинчилик туғдиради. Масалан, таниқли James Webb телескопининг асосий нометалли 6,5 метр диаметрга эга бўлиб, уни Ариане 5 ракетасига йиғилган ҳолда жойлаштириб бўлмаган. Шу сабабли олимлар ойнани 18 та алоҳида сегментга бўлиб, коинотда очиладиган механизм сифатида ясашга мажбур бўлишган.

Starship кемасининг кенг ҳажми эса бундай мураккаб конструктив чекловларни четлаб ўтишга йўл очади. Телескоп ойнаси қанчалик катта бўлса, у шунчалик кўп ёруғлик йиғади ва натижада фанга номаълум бўлган энг хира ҳамда узоқ объектларни кузатиш имконияти янада кенгаяди.

Ой сиртидаги улкан обсерваториялар

Elon Musk коинотни ўрганишда Ой юзасидан, хусусан унинг Ер томонидан тўсилган орқа қисмидан фойдаланиш ғоясини ҳам илгари сурмоқда. Ойнинг нариги томони Ерда ҳосил бўладиган турли радиочастота халақитларидан табиий равишда ҳимоялангани боис илмий кузатишлар учун ўта қулай ҳудуд саналади.

Аввалроқ NASA ташкилоти ҳам Лунар Кратер Радио Телескопе концепциясини кўриб чиққан эди. Унга кўра, улкан ой кратерларидан бирида радиотелеископ қуриш режалаштирилган бўлиб, у Ер ионосфераси туфайли ўрганиб бўлмайдиган 30 MHz дан паст частоталарда ишлай олади.

Мутахассисларнинг таъкидлашича, бундай ноёб телескоплар орқали олимлар илк юлдузлар ва галактикалар пайдо бўлгунга қадар кечган илк коинот даврини чуқур тадқиқ қилиш имкониятига эга бўладилар. Starship эса ушбу улкан илмий лойиҳаларни ҳаётга татбиқ этишда асосий ҳал қилувчи омилга айланиши кутилмоқда.