O‘zbekistonda yo‘l harakati xavfsizligini kuchaytirishga qaratilgan yangi tartib bosqichma-bosqich amalga kiritilmoqda. Endi tezlikni oshirish bilan bog‘liq qoidabuzarliklar nafaqat jarima, balki maxsus ball tizimi orqali ham baholanadi. Bu haqda Vazirlar Mahkamasining 296-sonli qarorida belgilab o‘tilgan.
Yangi tizimga ko‘ra, haydovchilar sodir etgan har bir tezlik qoidabuzarligi uchun shaxsiy profiliga maxsus jarima balllari yozib boriladi. Maqsad — doimiy ravishda qoida buzuvchi haydovchilarni aniqlash va yo‘llarda xavfli vaziyatlarni kamaytirishdan iborat.
Qarorga muvofiq, tezlikni oshirish darajasiga qarab ball miqdori ham turlicha bo‘ladi.
Agar haydovchi belgilangan me’yordan 20 km/soatgacha yuqori tezlikda harakat qilsa, unga 0,5 ball qo‘shiladi. 20 km/soatdan 40 km/soatgacha ortiqcha tezlik qayd etilsa, 1 ball yoziladi.
Shuningdek, 40–60 km/soat oralig‘ida tezlikni oshirgan haydovchi 1,5 ball oladi. Eng jiddiy holat — 60 km/soatdan yuqori tezlikda harakatlanish esa 2 ball bilan baholanadi.
E’tiborlisi, ushbu balllar bir marta bilan cheklanib qolmaydi. Ular yig‘ilib boradi va umumiy hisob yuritiladi. Agar haydovchining umumiy balli 12 tadan oshib ketsa, unga nisbatan ancha qattiq chora qo‘llanadi.
Yangi tartibga asosan, 12 balldan yuqori ko‘rsatkich qayd etilgan taqdirda haydovchi 6 oy muddatga transport vositasini boshqarish huquqidan mahrum qilinishi mumkin. Keyinchalik rulga qayta o‘tirish masalasi tegishli sud qarori asosida hal etiladi.
Mutaxassislar fikricha, mazkur tizim haydovchilarni intizomli bo‘lishga undaydi. Chunki avval ayrimlar jarimani to‘lab, yana qoidabuzarlikni takrorlashda davom etar edi. Endi esa har bir harakat shaxsiy reytingga ta’sir ko‘rsatadi.
Yo‘l harakati xavfsizligi sohasi vakillari ham ushbu mexanizm avariyalar sonini qisqartirish va haydovchilar mas’uliyatini oshirishga xizmat qilishini ta’kidlamoqda.
Ayniqsa, yuqori tezlik sababli sodir bo‘ladigan og‘ir yo‘l-transport hodisalarining oldini olishda bu kabi nazorat tizimi muhim ahamiyat kasb etishi aytilmoqda.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
