Buyuk Britaniyaning yangi hukumati elektromobillar uchun kutilmagan imtiyoz eʼlon qildi

Buyuk Britaniyaning yangi Bosh vaziri Andy Burnham oʻz lavozimidagi ilk qadamlaridan biri sifatida mamlakat avtomobilchilari hayotiga sezilarli taʼsir koʻrsatadigan muhim qarorni qabul qildi. Hukumat maishiy elektr energiyasi uchun qoʻshilgan qiymat soligʻini (QQS) bekor qilishga qaror qildi. Ilgari 5 foiz miqdorida belgilangan ushbu soliqning nolga tushirilishi nafaqat xonadonlar byudjetini tejaydi, balki elektromobil egalari uchun ham yangi imkoniyatlar eshigini ochadi. Bu haqda Autocar.co.uk xabar beradi.

Hukumat hisob-kitoblariga koʻra, ushbu oʻzgarish oʻrtacha xonadonga yiliga taxminan 45 funt sterling tejash imkonini beradi. Garchi bu raqam katta koʻrinmasa-da, Andersen kompaniyasi rahbari David Martellning taʼkidlashicha, koʻp masofa bosib oʻtadigan elektromobil haydovchilari uchun tejov miqdori sezilarli boʻladi. Uning fikricha, bu yerda gap faqat pulda emas, balki hukumatning yashil transportga oʻtish borasidagi qatʼiy yoʻnalishidadir.

Elektromobillarga oʻtish uchun kuchli argument

Octopus Electric Vehicles rahbari Gurjeet Grewal ushbu qarorni olqishlab, endilikda elektr transportiga oʻtishning moliyaviy asosi har qachongidan ham mustahkam boʻlganini taʼkidladi. Transport vaziri Heidi Alexander esa BBC Radio 4 kanaliga bergan intervyusida QQSning pasaytirilishi va avtobus yoʻl haqlariga milliy cheklov oʻrnatilishi Burnham hukumatining xalq farovonligini oshirish yoʻlidagi ilk strategik signali ekanini qayd etdi.

Biroq, avtomobil sanoati vakillari orasida ushbu islohot hamma uchun birdek adolatli emas degan qarashlar ham mavjud. Asosiy muammo shundaki, uyida shaxsiy quvvatlash stansiyasiga ega boʻlmagan va jamoat quvvatlash nuqtalaridan foydalanadigan haydovchilar hali ham 20 foizlik QQS toʻlashda davom etmoqdalar. Bu esa jamiyatda oʻziga xos "soliq tengsizligi"ni keltirib chiqarmoqda.

Jamoat quvvatlash stansiyalaridagi narxlar muammosi

ChargeUK sanoat guruhi maʼlumotlariga koʻra, 2020-yildan buyon jamoat quvvatlash stansiyalarida narxlar 38 foizga oshgan. EVA England tashkiloti rahbari Victoria Edmondsning aytishicha, uyida quvvatlash imkoniyati yoʻqligi sababli elektromobil egalarining koʻproq soliq toʻlashi adolatdan emas. U operatorlar duch kelayotgan yuqori soliqlar va yigʻimlar jamoat joylarida narxni tushirishga toʻsqinlik qilayotganini bildirdi.

Birmingem biznes maktabi professori David Bailey jamoat quvvatlash stansiyalaridagi QQSni "vaziyat soligʻi" deb atadi va ushbu boʻlinishga chek qoʻyish vaqti kelganini taʼkidladi. Hozirda HMRC (Britaniya soliq va bojxona boshqarmasi) ayrim quvvatlash xizmatlarini maishiy tariflar darajasida soliqqa tortish boʻyicha sud qarorlariga qarshi chiqmoqda, bu esa sohada huquqiy noaniqlikni saqlab turibdi.

Oʻzbekiston sharoitida ham elektromobillar ommalashib borayotgan bir paytda, Britaniyaning ushbu tajribasi diqqatga sazovordir. Xususan, uy sharoitida quvvatlash va jamoat stansiyalari oʻrtasidagi narx farqi bizning bozorda ham elektromobil egalari uchun asosiy tanlov mezonlaridan biri boʻlib qolmoqda. Burnham maʼmuriyati esa avvalgi hukumat siyosatini davom ettirgan holda, aholi turmush sifatini yaxshilash uchun kichik, ammo muhim oʻzgarishlarni amalga oshirishda davom etishi kutilmoqda.