Yaqin Sharq mintaqasida bir necha oydan beri davom etayotgan siyosiy va harbiy keskinlik yangi, xavotirli bosqichga ko‘chdi. AQSH Markaziy qo‘mondonligi (CENTCOM) tomonidan berilgan rasmiy bayonotga ko‘ra, yakshanba kuni Amerika harbiy havo kuchlari Eronning Fors ko‘rfazi sohilidagi bir qator strategik obyektlariga shiddatli havo zarbalari yo‘llagan. Ushbu hujum mintaqadagi kuchlar muvozanatini yanada chigallashtirib yubordi.
Garchi tomonlar o‘rtasida tinchlik o‘rnatishga harakat qilinayotgan bo‘lsa-da, qurolli to‘qnashuvlar to‘xtamayapti. Sahifamizdan uzoqlashmang, mazkur ochiq harbiy to‘qnashuvning kelib chiqish sabablari, Quvaytdagi vaziyat va AQSH prezidenti Donald Tramp tomonidan ilgari surilayotgan asosiy maqsadlar tafsilotini bayon etamiz!
Zarbaga javoban zarba: MQ-1 droni voqeasi
Vashingtonning ma’lum qilishicha, ushbu keskin javob chorasi Eron tomonidan xalqaro havo hududida parvoz qilayotgan AQSHning qimmatbaho MQ-1 droni (uchuvchisiz uchish apparati) urib tushirilganidan so‘ng amalga oshirilgan.
CENTCOM bayonotida AQSH qiruvchi samolyotlari tomonidan yo‘q qilingan Eron harbiy aktivlari quyidagicha ochiqlangan:
Havo mudofaa tizimlari: Xalqaro va mintaqaviy suv yo‘llaridan o‘tayotgan tijoriy va harbiy kemalarga to‘g‘ridan to‘g‘ri xavf tug‘dirgan raketa majmualari.
Yerdagi boshqaruv markazi: Dronlar va harbiy harakatlarni muvofiqlashtiruvchi maxsus stansiya.
Kamikadze dronlar: Hujumga shaylab qo‘yilgan ikkita uchuvchisiz qurilma.
Eron Islom inqilobi muhofizlari korpusi ham jim qarab turmadi va ular Eron janubiga qilingan hujumlarga javoban AQSHning mintaqadagi aviabazalaridan birini nishonga olishganini e’lon qilishdi, biroq ushbu harbiy bazaning nomini sir saqlashmoqda.
Quvaytdagi hayajonli tun va otashkesim muammosi
Xalqaro «Reuters» axborot agentligining xabar berishicha, dushanba kuni qo‘shni Quvayt davlatida ham vaziyat ancha keskinlashgan. Mamlakat havo mudofaa tizimlari hududga yopirilib kelgan raketa va dron hujumlarini muvaffaqiyatli qaytargan. Butun mamlakat bo‘ylab xavf sirenalari yangragan, chunki bu yerda AQSHning juda yirik harbiy bazasi joylashgan.
Uzilgan rishtalar: AQSH va Eron o‘rtasida shu yilning aprel oyi boshida o‘t ochishni to‘xtatish bo‘yicha vaqtinchalik kelishuvga erishilgan edi. Biroq shundan beri mustahkamroq va uzoq muddatli bitim tuzishga qaratilgan diplomatik muzokaralar juda sust kechmoqda va tomonlar o‘zaro zarbalar almashishda davom etyapti.
Global inqiroz va Donald Trampning maqsadi
AQSH va Isroil ittifoqchiligida joriy yilning 28 fevralida boshlangan ushbu urush oqibatida asosan Eron va Livanda minglab begunoh insonlar halok bo‘ldi. Bundan tashqari, Tehron tomonidan dunyoning eng muhim savdo yo‘li — Ho‘rmuz bo‘g‘ozining amalda yopib qo‘yilishi jahon bozorida energiya resurslari (neft va gaz) narxini keskin oshirib, global iqtisodiy inqirozga sabab bo‘ldi.
Ikki tizim o‘rtasidagi asosiy kelishmovchiliklar quyidagi jadvalda aks etgan:
Tomonlar va rahbarlar | Asosiy talablar, maqsadlar va siyosiy to‘siqlar |
Donald Tramp (AQSH) | Oq uy rahbarining ta’kidlashicha, bu urushdan ko‘zlangan bosh maqsad — Eronning yuqori darajada boyitilgan uran yordamida yadro quroli yaratishiga mutlaqo yo‘l qo‘ymaslikdir. |
Tehron ma’muriyati | Eron yadroviy rejalari borligini rad etib, xorijiy banklarda muzlatib qo‘yilgan o‘n milliardlab dollarlik neft daromadlarini qaytarishni va sanksiyalarni bekor qilishni talab qilmoqda. |
Binyamin Netanyahu (Isroil) | Isroil bosh vaziri 31 may kuni bergan bayonotida, Livanda Eron tomonidan qo‘llab-quvvatlanadigan «Hizbulloh» harakatiga qarshi kurashni kuchaytirib, qo‘shinlarga Livan ichkarisiga yanada chuqurroq kirib borishni buyurdi. |
Mintaqadagi ushbu murakkab harbiy-siyosiy jarayonlar dunyo hamjamiyati tomonidan diqqat bilan kuzatilmoqda. Tinchlik muzokaralarining keyingi taqdiri esa hozircha mavhum bo‘lib turibdi.
Mintaqamiz va jahon siyosatidagi eng qaynoq, ishonchli hamda muhim yangiliklarni biz bilan kuzatishda davom eting, aziz o‘quvchilar! Sahifamizdan uzoqlashmang!
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
