Filippindagi dahshatli zilzila oqibatida ko‘plab insonlar halok bo‘ldi

Tinch okeani mintaqasida joylashgan Filippin arxipelagi navbatdagi vayronkor tabiiy ofat zarbasiga dosh berishga majbur bo‘ldi. Joriy yilning 8 iyun kuni mahalliy vaqt bilan ertalabki soat 07:37 da mamlakat janubidagi Mindanao oroli sohillari yaqinida o‘ta kuchli, ya’ni 7,8 magnitudali dahshatli yer silkinishi qayd etildi. Ushbu kuchli yer osti silkinishidan so‘ng hududda yana bir bor tinchlik yo‘qoldi — qisqa vaqt ichida kuchi 1 dan to 6,7 ballgacha yetgan 130 dan ortiq kuchli aftershoklar (qayta silkinishlar) aholini vahimaga soldi.

Zaminni larzaga keltirgan ofat sohilbo‘yi hududlarida elektr energiyasi va kommunikatsiya tarmoqlarini butunlay izdan chiqardi, biroq qutqaruvchilarning tezkor harakatlari tufayli tizimlar qayta tiklandi. Epitsentrga eng yaqin bo‘lgan va xalq orasida «tunes balig‘i poytaxti» nomi bilan mashhur General-Santos shahri ofatdan eng ko‘p jabr ko‘rgan maskanlardan biriga aylandi.

Mashhur BBC axborot agentligining mahalliy hukumat vakillariga tayanib tarqatgan mudhish xabarlariga ko‘ra, tabiiy ofat oqibatida kamida 19 nafar begunoh inson hayotdan ko‘z yumgan. Bir nechta yirik viloyatlarda, jumladan, Janubiy Kotabato, Sulton Qudarat, Sarangani hududlari va General-Santos shahrida kamida 134 nafar fuqaro turli darajada tan jarohati olgan.

Ayni paytda Reuters agentligi ham fuqarolik muhofazasi xizmati ma’lumotlariga asoslanib, vayronalar ostida qolish va dahshatli yer ko‘chkilari tufayli qurbonlar soni 32 nafarga yetgani haqidagi xabarlarni jiddiy tekshirmoqda. Mamlakat rahbariyati zudlik bilan favqulodda holat e’lon qilib, ofat oqibatlarini bartaraf etish va odamlarni qutqarish uchun milliy armiya bo‘linmalari hamda maxsus qutqaruv otryadlarini safarbar etdi. Rasmiy organlarning ma’lum qilishicha, barcha manbalardan olingan aniq statistika umumlashtirilib, yaqin soatlarda keng jamoatchilikka taqdim etiladi.

Internet tarmoqlarida tarqalgan yurakni titroqqa soluvchi video va fotosuratlarda ko‘plab binolarning xuddi qog‘ozdek qulayotgani, xususan, mashhur «Jollibee» tezkor taomlar maskanining butunlay vayronaga aylangani aks etgan. G‘arbiy Davao viloyatidagi boshlang‘ich maktablarning birida tasvirga olingan lavha esa odamni befarq qoldirmaydi: yangi o‘quv yilining ilk kunidayoq maktabga kelgan jajji o‘quvchilarning kuchli silkinishdan qo‘rqib, yerga cho‘kkalab olishgani va ularning ortidagi boshpananing qulab tushgani aks etgan.

Baxtga ko‘ra, maktab ma’muriyati ushbu hodisada hech qaysi bola jarohat olmaganini bildirdi. Filippin prezidenti Ferdinand Markos kichik xalqqa murojaat qilib, davlat Mindanao ahlini bu og‘ir damda aslo yolg‘iz qoldirmasligini va’da qildi hamda talofat ko‘rgan hududlarda ta’lim jarayonlarini zudlik bilan to‘xtatishga buyruq berdi.

Geografik jihatdan nihoyatda beqaror va harakatchan bo‘lgan mashhur «Tinch okeani olovli halqasi» hududida joylashgan Filippinda bunday yer qimirlashlari tez-tez sodir bo‘lib turadi. O‘tgan yilning kuzida sodir bo‘lgan 6,9 magnitudali zilzila ham 70 dan ziyod insonning umriga zomin bo‘lgan edi. Bu galgi kuchli silkinish nafaqat mamlakat ichida, balki qo‘shni davlatlarda ham aks-sado berdi. Ofatdan so‘ng Yaponiyaning uzoq Ogasavara orollarida, shuningdek, Indoneziya va Palau qirg‘oqlarida balandligi 1,4 metrgacha yetgan to‘lqinlar kuzatildi va sunami xavfi e’lon qilindi. Keyinchalik bu xavf rasman bekor qilingan bo‘lsa-da, hududda hali ham xavotirli vaziyat saqlanib turibdi.

Filippindagi tabiiy ofat ko‘lami, qutqaruv ishlarining borishi va jahon hamjamiyati tomonidan ko‘rsatilayotgan insonparvarlik yordamlari haqidagi eng so‘nggi ma’lumotlarni hamisha Zamin sahifalarida biz bilan birgalikda kuzatib boring!