Donald Tramp AQSH va Eron o‘rtasidagi tinchlik kelishuvini e’lon qildi

Yaqin Sharq mintaqasida bir necha oydan buyon davom etayotgan va global energiya inqirozini keltirib chiqargan shiddatli harbiy to‘qnashuvlardan so‘ng, nihoyat, butun dunyo yengil nafas olishi mumkin bo‘lgan tarixiy kun yaqinlashmoqda. AQSH Prezidenti Donald Tramp o‘zining «Truth Social» ijtimoiy tarmog‘idagi rasmiy sahifasida bergan bayonotida, rasmiy Vashington va Tehron o‘rtasidagi uzoq kutilgan tinchlik memorandumini imzolash aynan 14 iyun sanasiga mo‘ljallanganini ma’lum qildi. Oq uy rahbarining so‘zlariga ko‘ra, mazkur bitim kuchga kirishi bilan jahon iqtisodiyoti va savdosi uchun o‘ta muhim hisoblangan Ho‘rmuz bo‘g‘ozi barcha xalqaro kemalar uchun qayta ochiladi.

Ushbu global ahamiyatga ega bo‘lgan kelishuv shartlariga binoan, Eron tomoni yadroviy qurolni «sotib olish, ishlab chiqarish yoki boshqa har qanday yo‘l bilan» qo‘lga kiritmaslik majburiyatini o‘z zimmasiga oladi.

«B-2» bombardimonchilari va granit tog‘lar ostidagi yadroviy chang

Prezident Tramp ikki davlat o‘rtasidagi kelishuv doirasida Eronning yadroviy infratuzilmasi qanday nazorat qilinishiga ham alohida to‘xtalib o‘tdi. Uning fikricha, hozirda Vashington va Tehron o‘rtasidagi aloqalar avvalgi AQSH ma’muriyatlari davridagidan ancha yaxshi va ishonchli holatda shakllangan.

Donald Trampning bayonotidan: «Vaqti kelib, mintaqada vaziyat butkul tinchigach, biz u yerga boramiz va o‘zimizning ajoyib, tengsiz bo‘lgan B-2 bombardimonchi samolyotlarimiz yordamida qudratli granit tog‘lar ostiga chuqur ko‘milgan yadroviy changni xavfsiz tarzda chiqarib olamiz. Boyitilgan uran zaxiralari esa yo Eron hududida, yoki bevosita AQSHda butkul yo‘q qilinadi. Biz Eron va butun Yaqin Sharq bilan uzoq muddatli, mustahkam hamkorlikka umid qilmoqdamiz. Bu jarayon juda tez, oson va hech qanday muammosiz o‘tishiga ishonaman. Agar mabodo unday bo‘lmasa, bizda juda qudratli muqobil variant tayyor turibdi, biroq umid qilamanki, uni boshqa hech qachon qo‘llashga to‘g‘ri kelmaydi».

Quyidagi rasmiy bayonnoma va tahliliy jadval orqali AQSH hamda Eron o‘rtasida kutilayotgan kelishuvning asosiy bandlari va tomonlarning rasmiy munosabatlari bilan yaqindan tanishib chiqishingiz mumkin:

Eron rahbariyatining ehtiyotkorlik bayonoti va 60 kunlik reja

AQSH rahbarining bunday tezkor bayonotidan so‘ng, Eron tomoni vaziyatga nisbatan biroz ehtiyotkorlik bilan munosabat bildirdi. Eron Tashqi ishlar vazirligi rasmiy vakili Ismoil Bag‘oiy ikki davlat o‘rtasidagi nizolarni muvofiqlashtiruvchi hujjat aynan 14 iyun kuni imzolanishini rasman rad etgan bo‘lsa-da, bu tarixiy voqelik yaqin kunlarda sodir bo‘lishi mumkinligini inkor etmadi. Ayni paytda Qatar va Pokiston kabi vositachi davlatlar ham ushbu jarayonni yakunlash uchun jonbozlik ko‘rsatmoqda.

O‘z navbatida, Eron tashqi siyosat mahkamasi rahbari Abbos Aroqchi mazkur tinchlik jarayoni ikki bosqichda amalga oshirilishini batafsil tushuntirib berdi. Unga ko‘ra, dastlab tomonlar o‘rtasida umumiy urush va harbiy harakatlarga chek qo‘yuvchi 14 banddan iborat memorandum imzolanadi. Shundan so‘ng, Yaqin Sharqdagi mojarolarni, sanksiyalarni va yadroviy dastur muammolarini butkul yakunlash va tinchlikni rasmiylashtirish bo‘yicha 60 kunlik keng qamrovli muzokaralar bosqichi boshlanadi.

Jahon siyosatidagi eng qaynoq jarayonlar, AQSH va Eron o‘rtasidagi tarixiy kelishuv tafsilotlari, Yaqin Sharqdagi geosiyosiy o‘zgarishlar va dunyo olamiga oid eng ishonchli, eksklyuziv xabarlarni hamisha Zamin sahifalarida biz bilan birgalikda kuzatib boring!