“Qoidalar buzildi”: Ilon Mask Zelenskiyning postidan so‘ng Starlink tizimini blokladi

Amerikalik milliarder va SpaceX rahbari Ilon Mask Ukraina hududida Starlink sun’iy yo‘ldosh internet tarmog‘iga kirish imkoniyati cheklangani sababini ochiqladi. Maskning so‘zlariga ko‘ra, bu qarorga Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiyning ijtimoiy tarmoqdagi posti to‘g‘ridan to‘g‘ri sabab bo‘lgan.

Tadbirkor Zelenskiyning 16 oktyabrdagi postida Starlink tizimi o‘rta masofaga uchuvchi zarbdor dron hujumlarida qo‘llangani ochiq tan olinganini ko‘rsatib, tizim qoidalari keskin buzilganini bildirdi.

«Zelenskiyning o‘zi yozdi»: Maskdan keskin bayonot

Ilon Mask X (sobiq Twitter) tarmog‘idagi o‘z sahifasida qarorning asl sabablarini quyidagicha izohladi:

• Iqtibos va sariq chiziq: Mask Zelenskiy postidagi «biz Starlink tizimidan o‘rta masofadagi zarbalar uchun ham foydalanmoqdamiz» degan jumlani sariq rang bilan ajratib ko‘rsatdi;

• Foydalanish shartlarining buzilishi: «Ahmoqlarga tushuntirib qo‘yay: Zelenskiyning o‘zi dron hujumlari uchun Starlink'dan foydalanayotgani haqida yozdi, bu esa tizimdan foydalanish shartlariga butkul ziddir», — deya ta’kidladi Mask;

• «Tirqish yopildi»: Tadbirkor o‘tgan haftada tizimdagi ushbu bo‘shliqni yopishga majbur bo‘lishganini, chunki tizim faqat mudofaa va fuqaroviy aloqa uchun mo‘ljallanganini eslatdi.

Fuqaroviy tizim va harbiy cheklovlar: Chizma qayerda tortilgan?

Starlink kompaniyasi ushbu qarorni tijoriy va gumanitar maqomni saqlab qolish zarurati bilan izohladi:

• «Odamlarni o‘ldirishga ruxsat yo‘q»: «Starlink kabi fuqaroviy va tijorat tizimidan odamlarni o‘ldirish maqsadida hujumkor dron zarbalari uchun foydalanishga hech qachon ruxsat berilmagan va berilmasligi kerak», — deb yozdi milliarder;

• Mudofaadan tajovuzga o‘tish: Mask tizim avvalboshdan aloqani saqlab turish va infratuzilmani ta’minlash uchun berilganini, ammo uni hujum quroliga aylantirish siyosatga to‘g‘ri kelmasligini bildirdi;

• Frontdagi ta’sir: Ushbu texnik cheklovlar Ukraina qurolli kuchlarining sun’iy yo‘ldosh orqali boshqariladigan dronlarining radiusi va faoliyatiga jiddiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.