Olimlar Oy tuprog‘iga o‘xshash muhitda kartoshka yetishtirishga muvaffaq bo‘ldi

Olimlar kelajakda Oyda insonlarni oziq-ovqat bilan ta’minlash yo‘lida muhim qadam tashladi. AQSHdagi Oregon shtati universiteti tadqiqotchilari Oy tuprog‘iga o‘xshash sun’iy muhitda kartoshka yetishtirishga muvaffaq bo‘ldi.
NASA ko‘magida o‘tkazilgan tajribada qizil po‘stloqli, oq mag‘izli Modoc navli kartoshka tanlangan. Ushbu nav erta pishishi bilan ajralib turadi.
Tadqiqotchilar Oy yuzasini qoplagan regolitga o‘xshash besh xil sun’iy tuproq muhitini sinab ko‘rgan. Ularning har biriga turli miqdorda vermikompost — yomg‘ir chuvalchanglari organik chiqindilarni qayta ishlashi natijasida hosil bo‘ladigan ozuqaviy moddalarga boy o‘g‘it qo‘shilgan.
Natijalarga ko‘ra, organik o‘g‘it qo‘shilmagan muhitda kartoshka deyarli ildiz otmagan va tugunaklar hosil qilmagan. Tuproq tarkibiga 5 foiz vermikompost qo‘shilganda esa o‘simlikning o‘sishi biroz yaxshilangan.
Eng yaxshi natija 30 foiz vermikompost qo‘shilgan muhitda kuzatilgan. Bunday sharoitda yetishtirilgan kartoshkaning o‘sishi va hosildorligi Yer tuprog‘ida o‘stirilgan kartoshkaniki bilan deyarli bir xil bo‘lgan.
Olimlarning ta’kidlashicha, Oy tuprog‘ida organik moddalar va azot yetishmaydi. Shuningdek, unda o‘simliklarga zarar yetkazishi mumkin bo‘lgan og‘ir metallar ham mavjud. Organik o‘g‘it esa ozuqa moddalarini yetkazib berish bilan birga, ayrim zararli birikmalarning ta’sirini kamaytirishga yordam beradi.

Tadqiqot davomida yetishtirilgan kartoshkaning ozuqaviy tarkibi ham o‘rganilgan. Ularda tabiiy zaharli glikoalkaloidlar miqdori sezilarli darajada oshmagani aniqlangan. Biroq olimlar hali bu kartoshkalarni tatib ko‘rmagan — hosil laboratoriya tahlillari uchun ishlatilgan.
Mutaxassislar kartoshkani kelajakda Oyda uzoq muddat yashaydigan astronavtlar uchun istiqbolli oziq-ovqat manbai deb hisoblaydi. Chunki u nisbatan kichik maydonda ko‘proq kaloriya beradi va bir qator muhim ozuqa moddalariga boy.
Shunday bo‘lsa-da, bu tajriba hozircha Oyning o‘zida kartoshka yetishtirish mumkinligini anglatmaydi. Olimlar endi turli navlarni sinab ko‘rish va kosmik sharoitda oziq-ovqat yetishtirish texnologiyalarini takomillashtirish ustida ishlamoqda.
Obuna bilan reklama bo'lmaydi
Zamin Premium — oyiga 4 900 so'm
Mavzuga oid yangiliklar
































Izohlar0
…