Kasallik nafaqasini to‘lashning mutlaqo yangi tartibi joriy etilmoqda

Mamlakatimizda aholini ijtimoiy muhofaza qilish tizimini yanada takomillashtirish va ishchi-xodimlarning mehnat huquqlarini kafolatlash borasida muhim yangiliklar amaliyotga tatbiq etilmoqda. Xususan, joriy yilning 1 iyulidan boshlab O‘zbekistonda vaqtincha mehnatga layoqatsizlik (kasallik varaqasi — «bolnichniy») nafaqasini hisoblash va to‘lash tizimi tubdan o‘zgaradi. Yangi qoidalarga ko‘ra, ushbu tizim aralash model asosida faoliyat yurita boshlaydi. Siz aziz muxlislarimiz uchun ushbu kutilayotgan tarixiy islohotning eng muhim tafsilotlari va xodimlar bilishi shart bo‘lgan asosiy qoidalarni batafsil jamladik.

Yangi tartibga binoan, xodim betob bo‘lib qolgan dastlabki 5 kunlik muddat uchun nafaqa pullari bevosita u faoliyat yuritayotgan ish beruvchi (tashkilot) tomonidan qoplab beriladi. Kasallikning 6-kunidan boshlab esa to‘lovlar to‘liqligicha Davlat ijtimoiy sug‘urta jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan amalga oshiriladi.

Nafaqa olish shartlari va to‘lov miqdorlari qanday bo‘ladi?

Bundan buyon vaqtincha mehnatga layoqatsizlik nafaqasiga ega bo‘lish uchun fuqarolardan kamida 6 oylik sug‘urta staji talab etiladi. To‘lanadigan mablag‘ miqdori esa bevosita xodimning necha yil mehnat qilganiga qarab quyidagicha taqsimlanadi:

• 6 oydan 8 yilgacha ish staji mavjud bo‘lganda: xodimning o‘rtacha oylik ish haqining 60 foizi miqdorida;

• 8 yildan ortiq mehnat stajiga ega bo‘linganda: o‘rtacha oylik maoshning 80 foizi miqdorida nafaqa tayinlanadi.

Ijtimoiy imtiyozlar: Davlatimiz tomonidan aholining ijtimoiy himoyaga muhtoj qatlamlari alohida qo‘llab-quvvatlanadi. Shu bois, I va II guruh nogironligi bo‘lgan shaxslar, qaramog‘ida 4 nafar va undan ko‘p farzandi bor ota-onalar hamda nogironligi bo‘lgan farzandini tarbiyalayotgan xodimlar uchun to‘lov koeffitsiyenti yana 20 foizga oshirib beriladi.

Quyidagi tahliliy jadval orqali yangi tizimdagi cheklovlar, muddatlar va bola parvarishi bo‘yicha beriladigan nafaqalarning eng muhim jihatlari bilan yaqindan tanishib chiqishingiz mumkin:

Nafaqalar qaysi muddatlarda to‘lanadi va virtual kartalar

Fuqarolarga qulaylik yaratish va shaffoflikni ta’minlash maqsadida jarayonlar to‘liq raqamlashtirilmoqda. Tizimda inson omilini kamaytirish uchun maxsus virtual ijtimoiy kartalar joriy etiladi. Nafaqa pul o‘tkazmalari esa qat’iy belgilangan jadval asosida berib boriladi:

• Oyning birinchi yarmida (1-15 sanalar oralig‘ida) rasmiylashtirilgan va tayinlangan nafaqa pullari shu oyning 25-sanasiga qadar xodimning hisobiga o‘tkazib beriladi.

• Oyning ikkinchi yarmida tayinlangan mablag‘lar esa keyingi oyning 10-sanasidan kechiktirilmagan holda egalariga yetkaziladi.

Bu yangi tizim nafaqat ish beruvchilarning moliyaviy yukini yengillashtiradi, balki xodimlarning kasallik paytida o‘z mablag‘larini o‘z vaqtida va kafolatli tarzda olishlarini ta’minlaydi.

Yurtimizdagi eng so‘nggi ijtimoiy-iqtisodiy islohotlar, qonunchilikdagi muhim o‘zgarishlar, mehnat bozori yangiliklari va kundalik hayotimizga oid eng qaynoq, ishonchli xabarlarni hamisha Zamin sahifalarida biz bilan birgalikda kuzatib boring!