Atom oʻlchamidagi chiplar: Yaponiyada soch tolasidan 100 ming marta ingichka nanotrubkalar yaratildi

Tokio universiteti mutaxassislaridan iborat yapon tadqiqotchilar guruhi dunyodagi eng ingichka yarim oʻtkazgichli nanotrubkalarni yaratganini eʻlon qildi. Ularning diametri bor-yoʻgʻi bir nanometrni tashkil etadi — bu inson soch tolasidan taxminan 100 ming marta ingichka demakdir. Ushbu ishlanma yanada ixcham mikrosxemalar yaratish yoʻlidagi muhim qadam hisoblanadi va qariyb 25 yil avval eʻlon qilingan nazariy hisob-kitoblarni amalda tasdiqlaydi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Bunday oʻta ingichka anorganik nanotrubkalarni yaratishdagi asosiy qiyinchilik ularning barqarorligini taʻminlash edi. Yapon olimlari bu muammoni oʻziga xos usul bilan hal qilishdi: ular izolyator vazifasini oʻtovchi bor nitrididan tayyorlangan nanotrubkalardan "qolip" sifatida foydalanishdi. Ushbu qobiq ichida qizdirish natijasida molibden disulfidi (MoS2) — istiqbolli yarim oʻtkazgich materialdan iborat oʻta ingichka trubka shakllandi. Natijada "matryoshka" tamoyili asosida bir-birining ichiga joylashgan struktura hosil boʻldi.

Cheklangan makon atomlarning deyarli mukammal tartibda joylashishiga majbur qiladi, bu esa nuqsonlari minimal boʻlgan material olish imkonini beradi. Mazkur konstruksiya zamonaviy protsessorlarda qoʻllanilayotgan Gate-All-Around (GAA) tranzistorlari uchun juda mos keladi. Tajribalar davomida nanotrubka diametri kichrayishi bilan uning elektron xususiyatlari oʻzgarishi ham tasdiqlandi, bu esa kelajakdagi yarim oʻtkazgichli qurilmalarni yanada moslashuvchan boshqarish imkonini beradi.

Yangi material kremniyga nisbatan bir qator afzalliklarga ega. Zamonaviy kremniy chiplari oʻyish usuli bilan yaratiladi, bu esa oʻta kichik miqyosda nuqsonlar paydo boʻlishiga olib keladi. Yangi nanotrubkalar esa atom darajasidagi aniqlikda shakllanadi. Shuningdek, ular uglerodli nanotrubkalardan koʻra barqarorroq va bashorat qilinadigan xususiyatlarga ega, bu esa sanoat ishlab chiqarishi uchun juda muhimdir.

Hozirda tadqiqotchilar nanotrubkalarning uzunligini bir necha yuz nanometrdan bir mikrometrgacha va undan koʻproqqa oshirish ustida ishlamoqda. Shuningdek, ushbu yondashuvdan magnit va oʻta oʻtkazuvchanlik xususiyatlariga ega boʻlgan boshqa turdagi nanostrukturalarni yaratishda foydalanish rejalashtirilgan.