AQSH Adliya vazirligi Ilon Maskning xAI kompaniyasini milliy xavfsizlik vajidan himoya qildi

AQSH Adliya vazirligi (U.S. Department of Justice) milliarder Ilon Maskka tegishli xAI kompaniyasining Missisipi shtatidagi maʼlumotlar markazi atrofida yuzaga kelgan huquqiy nizoga aralashdi. Vazirlik sud jarayonida kompaniya tarafini olib, Grok sunʼiy intellekt tizimining ishlashi mamlakat milliy xavfsizligi uchun oʻta muhim ekanini taʼkidladi. Bu holat texnologik gigantlar va ekologik meʼyorlar oʻrtasidagi kurashda davlat manfaatlarining oʻrnini koʻrsatib bermoqda. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Nizo xAI kompaniyasining Sautxeyven shahridagi Colossus 2 obʼyektida tegishli ruxsatnomalarsiz gaz turbinalaridan foydalanayotgani sababli kelib chiqdi. Rangli aholi taraqqiyotiga koʻmaklashish milliy assotsiatsiyasi (NAACP) tomonidan berilgan daʼvo arizasida kompaniyaning energetik infratuzilmasi atrof-muhitga zarar yetkazayotgani aytilgan. Biroq hukumatning bu masalaga bevosita aralashuvi vaziyatni butunlay boshqa oʻzanga burib yubordi.

Milliy xavfsizlik va Grok chat-boti

Adliya vazirligining bayonotiga koʻra, xAI infratuzilmasiga qoʻyiladigan har qanday cheklovlar AQSHning milliy, iqtisodiy va energetik xavfsizligiga tahdid solishi mumkin. Gap shundaki, kompaniyaning Grok sunʼiy intellekt modeli AQSH Mudofaa vazirligi (Pentagon) tomonidan maxfiy va oʻta maxfiy tarmoqlarda amalga oshiriladigan muhim operatsiyalarda qoʻllanilmoqda. Bu tizimlar harbiy va mudofaa vazifalarini bajarishda cheklangan miqdordagi ishonchli modellar qatoriga kiradi.

Janubiy ekologik huquq markazi (Southern Environmental Law Center) maʼlumotlariga koʻra, Colossus 2 maydonidagi gaz turbinalari soni aprel oyidan buyon 27 tadan 57 taga koʻpaygan. Natijada atmosferaga azot oksidi (NOx) chiqindilari miqdori 111 foizga oshgan. Ushbu turbinalar maʼlumotlar markazining yuqori yuklamali hisoblash quvvatlarini uzluksiz energiya bilan taʼminlash uchun qoʻshimcha manba sifatida ishlatilmoqda.

Mazkur holat AQSHda sunʼiy intellekt poygasi va ekologik tartibga solish oʻrtasidagi ziddiyatni yaqqol namoyon etdi. Adliya vazirligi oʻz hujjatlarida sunʼiy intellekt tizimlari hatto ekologik qoidalardan yuqori turuvchi strategik vazifalarda qoʻllanilayotganiga ishora qilgan. Bu esa xAI kabi kompaniyalarga texnologik ustunlikni saqlab qolish uchun muayyan imtiyozlar berilishi mumkinligini anglatadi.

Oʻzbekistonlik mutaxassislar uchun ham ushbu holat diqqatga sazovordir. Chunki global miqyosda sunʼiy intellektni rivojlantirish faqat dasturiy taʼminot emas, balki ulkan energetik resurslar va infratuzilma talab qiladi. AQSH hukumati xAI misolida texnologik suverenitetni saqlash yoʻlida ekologik talablarni ikkinchi darajaga tushirishga tayyorligini koʻrsatmoqda.

Hozirda Colossus 2 obʼyekti kompaniyaning eng yirik ikki maʼlumotlar markazidan biri hisoblanadi. Sud jarayonining yakuni nafaqat xAI kelajagiga, balki butun sunʼiy intellekt sanoatida davlat va xususiy sektor hamkorligining huquqiy chegaralarini belgilab berishiga xizmat qiladi.