Hindistonda Telegram bloklanishi VPN va muqobil messenjerlarga talabni keskin oshirdi

Hindiston hukumati imtihonlardagi firibgarliklarga qarshi kurash doirasida Telegram messenjeriga kirishni vaqtincha cheklab qoʻyishi ortidan mamlakatda VPN xizmatlari va muqobil aloqa ilovalariga boʻlgan talab misli koʻrilmagan darajada oʻsdi. Appfigures tahliliy kompaniyasi maʼlumotlariga koʻra, cheklov eʼlon qilingan kun 2025-yil boshidan buyon Hindistonda VPN ilovalarini yuklab olish boʻyicha eng yuqori koʻrsatkich qayd etilgan. Bu haqda Techcrunch.com xabar beradi.

Statistik maʼlumotlarga koʻra, asosiy VPN xizmatlarining kunlik yuklab olinishi 49 foizga oshib, oʻrtacha 139 mingdan 208 mingga yetgan. Ayniqsa, Proton VPN va Turbo VPN kabi servislar foydalanuvchilar orasida eng ommabopiga aylandi. Proton VPN ilovasi Apple App Store doʻkonida 113 foizga, Google Play platformasida esa 64 foizga koʻproq yuklab olina boshladi. Shuningdek, NordVPN va ExpressVPN kabi mashhur servislar ham sezilarli oʻsishni qayd etgan.

Imtihon xavfsizligi va hukumat qarori

Telegram platformasining 22-iyunga qadar cheklanishiga mamlakatdagi eng yirik kirish imtihoni — NEET (Undergraduate) oldidan firibgarlarning faollashgani sabab boʻldi. Hindiston hukumati ushbu chora soxta imtihon savollarini tarqatish va abituriyentlarni aldash holatlarining oldini olish uchun zarur ekanligini taʼkidlamoqda. Biroq Telegram maʼmuriyati ushbu qarorga qarshi Dehli Oliy sudiga murojaat qilib, butun platformani bloklash oʻrniga aniq kontentga qarshi kurashish kerakligini bildirgan.

TechCrunch nashri xabariga koʻra, Proton kompaniyasi Hindistondan roʻyxatdan oʻtishlar soni odatdagi koʻrsatkichdan 120 foizga oshganini maʼlum qilgan. Kompaniya vakillari ushbu holatni "oʻta diqqatga sazovor" deb baholamoqda, chunki Hindiston bozori oʻzi shundoq ham ushbu servis uchun eng yiriklaridan biri hisoblanadi. Kanadaning Windscribe servisi ham oʻz ilovasi yuklab olinishi 89 foizga koʻpayganini tasdiqladi.

Muqobil messenjerlarga koʻchish

Foydalanuvchilar nafaqat VPN orqali blokirovkani aylanib oʻtishga, balki Telegram oʻrniga boshqa xavfsiz messenjerlardan foydalanishga ham oʻtmoqdalar. Appfigures maʼlumotlariga koʻra, Hindistonda Signal ilovasini yuklab olish koʻrsatkichi Google Play doʻkonida 322 foizga, App Store’da esa 72 foizga oshgan. Shuningdek, Viber messenjeriga boʻlgan qiziqish ham 216 foizga ortgani kuzatildi.

Ekspertlarning fikricha, bunday tendensiya odatda internet erkinligi cheklangan yoki muayyan ommabop servislar bloklangan hududlar uchun xosdir. Sensor Tower tahlilchilari iyun oyining oʻrtalarida VPN kategoriyasidagi barcha ilovalar boʻyicha oʻsish surʼati oldingi haftalardagi pasayishni butunlay qoplaganini taʼkidlamoqda.

Hozirda Hindiston hukumati va texnologik gigantlar oʻrtasidagi ushbu vaziyat raqamli xavfsizlik va axborot erkinligi oʻrtasidagi muvozanat masalasini yana kun tartibiga chiqardi. Telegram cheklovi vaqtincha boʻlishi kutilayotgan boʻlsa-da, foydalanuvchilarning ommaviy ravishda muqobil vositalarga oʻtishi bozor konʼyunkturasiga sezilarli taʼsir koʻrsatishi mumkin.