OpenAI ochiq kodli sunʼiy intellekt modellaridan xavfsiramoqda: AQSHda yangi bahslar

Sunʼiy intellekt (AI) olamida yetakchi boʻlgan OpenAI kompaniyasi ochiq vaznli (open-weight) modellarning jadallik bilan rivojlanishidan jiddiy tashvishga tushmoqda. Xitoyning Moonshot laboratoriyasi tomonidan taqdim etilgan Kimi K3 modeli ochiq kodli tizimlar orasida eng yirigi sifatida eʼtirof etilishi ortidan, AQSHda ushbu texnologiyalarning iqtisodiy va xavfsizlik jihatlari boʻyicha qizgʻin bahslar boshlanib ketdi. Bu haqda Techcrunch.com xabar beradi.

OpenAI kompaniyasining strategik kelajak boʻyicha rahbari Dean W. Ball ochiq vaznli modellar yirik laboratoriyalarning investitsion jozibadorligini kamaytirishi mumkinligini taʼkidladi. U hatto AQSH hukumatini yangi modellarga nisbatan tartibga solish choralarini kuchaytirishga va ular atrofida shubha uygʻotishga chaqirdi. Biroq, bunday keskin pozitsiya Yann LeCun va Martin Casado kabi texnologiya olami vakillarining eʼtiroziga sabab boʻldi. Ularning fikricha, ochiq dasturiy taʼminot innovatsiyalarni tezlashtiradi va xususiy loyihalar bilan parallel ravishda rivojlanishi mumkin.

Iqtisodiy manfaatlar va bozor raqobati

TechCrunch nashri tahliliga koʻra, ochiq vaznli modellar korxonalar va mustaqil infratuzilmalar uchun OpenAI yoki Anthropic kabi gigantlarning xizmatlaridan koʻra arzonroq yechim taklif qiladi. Agar foydalanuvchilar yopiq laboratoriyalardan tashqarida koʻproq mablagʻ sarflay boshlasa, bu yirik kompaniyalarning model oʻqitish uchun kiritgan milliardlab dollarlik investitsiyalari oʻzini oqlamasligiga olib keladi.

Snorkel AI asoschilaridan biri Braden Hancockning taʼkidlashicha, kuchli ochiq manbali modellar bozor narxlarini tushirib yuboradi. Bu esa foydalanuvchilar uchun foydali boʻlsa-da, OpenAI kabi kompaniyalarning daromad marjasini sezilarli darajada qisqartiradi. Shunga qaramay, sunʼiy intellektning ommalashishi toʻxtab qolmaydi, aksincha, u yanada kengroq yoyiladi.

Xavfsizlik va siyosiy bosim

Axios nashri xabar berishicha, AQSHning yangi maʼmuriyati yirik laboratoriyalar talabi bilan Kimi K3 va boshqa ilgʻor Xitoy modellarini taqiqlash masalasini koʻrib chiqmoqda. Buning asosiy sabablari sifatida quyidagilar keltirilmoqda:

• AQSH foydalanuvchilari maʼlumotlarini Xitoy hukumatidan himoya qilish;
• Modellarning Xitoy mafkurasi va manfaatlariga moslashgan boʻlishi ehtimoli;
• AQSH hukumati tomonidan oʻrnatilgan xavfsizlik cheklovlarining (guardrails) Xitoy modellarida mavjud emasligi.

Qizigʻi shundaki, AQSH modellaridagi qatʼiy xavfsizlik cheklovlari baʼzan Amerika kompaniyalarining oʻziga zarar keltirmoqda. Donald Trumpning maslahatchisi David Sacksning maʼlum qilishicha, ayrim kompaniyalar kiberxavfsizlik boʻshliqlarini yopishda AQSH modellari rad etgan vazifalarni bajarish uchun aynan Xitoyning sunʼiy intellekt tizimlariga murojaat qilmoqda.

Hozircha AQSH Savdo vazirligi Xitoy modellarini taqiqlash boʻyicha shoshilinch choralar koʻrmasligini bildirgan. Biroq, OpenAI va boshqa yirik oʻyinchilarning ochiq kodli tizimlarga qarshi kurashi texnologiya olamidagi erkinlik va tijoriy manfaatlar oʻrtasidagi muvozanatni buzishi mumkin. Oʻzbekistonlik foydalanuvchilar uchun ham bu jarayon muhim, chunki ochiq vaznli modellar sunʼiy intellektni mahalliylashtirish va arzonroq narxlarda joriy etish imkonini beradi.