Oʻlik yulduz kulidan yangi avlod sayyorasi dunyoga keldi

Xalqaro aʼlomshunoslar guruhi Quyoshga oʻxshash yulduzlar oʻz hayotiy siklini yakunlagandan soʻng ham ularning atrofida yangi sayyoralar shakllanishi mumkinligiga oid ilk isbotlarni qoʻlga kiritdi. Ushbu kashfiyot koinotdagi evolyutsion jarayonlar haqidagi tasavvurlarni tubdan oʻzgartirib yuborishi mumkin. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

ixbt.com nashrining xabar berishicha, aniqlangan osmon jismi yulduz halokatidan oldin mavjud boʻlmagan va uning oq pakana holatiga oʻtishini boshidan kechirmagan. Yangi sayyati bevosita yulduz oʻz hayotining soʻnggi bosqichida fazoga otib yuborgan moddalar hisobiga bunyod etilgan.

Yulduzlar evolyutsiyasining yangi sahifasi

Quyosh kabi oʻrta massali yulduzlar oʻz evolyutsiyasining oxirida tashqi qobiqlarining keskin kengayishi bosqichini boshdan kechiradi. Geliy va boshqa ogʻir elementlar yongandan soʻng ular bu qatlamlarni fazoga sochib yuboradi va natijada sayyoraviy tumanlik hosil boʻlib, qolgan yadro oq pakanaga aylanadi.

Ilmiy jamoatchilikda ilgari sayyoraviy tumanliklar ichida toʻlaqonli osmon jismlari mavjud boʻlishi mumkinligiga shubha bilan qaralgan. Biroq soʻnggi yigirma yil davomida olib borilgan kuzatuvlar oq pakanalar toshloq sayyoralar tarkibiga xos moddalarga ega boʻlgan osmon jismlarini parchalab, yutib yuborishga qodir ekanini koʻrsatdi.

Ilmiy izlanishlarning ahamiyati

Olib borilgan soʻnggi tadqiqotlar mavjud ilmiy qarashlarni sezilarli darajada kengaytiradi. Olimlar endilikda halok boʻlgan yulduzlar qoldiqlari atrofida butun boshli «ikkinchi avlod sayyoralari» paydo boʻlishi mumkinligi haqidagi savolni oʻrtaga tashlamoqda.

Mutaxassislarning fikricha, bunday yangi dunyolar hatto kelajakda bizning Quyoshimiz ham fazoga otib yuboradigan moddalar asosida shakllanishi ehtimoldan xoli emas. Bu esa koinotdagi moddalar aylanishi va yulduzlar tizimining qayta tugʻilishi jarayonlarini chuqurroq tushunish imkonini beradi.