Ўзбекистонда пиротехника буюмларидан қонунга зид равишда фойдаланганлик учун жарималар жиддий ошириляпти. Ҳозир амалдаги тартиб бўйича бундай ҳуқуқбузарлик учун 2,4 млн сўмдан 7 млн сўмгача жарима қўлланади. Аммо янги қабул қилинган қонун кучга киргач, энг кам жарима 7,1 млн сўмгача кўтарилади, энг юқори миқдор эса 11,8 млн сўмни ташкил қилади.
13 январ куни Ўзбекистон президенти “Пиротехника буюмларининг муомаласи тўғрисида”ги қонунни имзолади. Ҳужжатга кўра, пиротехникадан қонунга хилоф фойдаланган шахсларга нисбатан ҳуқуқбузарлик ашёсини мусодара қилиш билан бирга маъмурий жарима ҳам қўлланади. Энг муҳими, жарима миқдори янги тартибда БҲМнинг 15 бараваридан 25 бараваригача деб белгиланди. Илгари бу кўрсаткич БҲМнинг 5 бараваридан 20 бараваригача эди.
Янги қонунда пиротехника буюмлари хавфлилик даражасига қараб 4 та синфга ажратилди. Шу ерда энг кўп қизиқтирган савол: “Нималарга рухсат бор, нималар тақиқланди?”
Қонунга кўра, хавфлиликнинг I синфига кирувчи пиротехника воситаларига рухсат берилади. Яъни бенгал чироқлари, қарсилдоқлар ҳамда тортлар учун мўлжалланган кичик фонтанлар каби енгил турдаги воситаларни жисмоний ва юридик шахслар ишлаб чиқариши, тайёрлаши, Ўзбекистонга олиб кириши, ташиши, ўтказиши, сотиб олиши, сақлаши ва фойдаланиши мумкин.
Аммо хавфлиликнинг II–V синфларига кирувчи пиротехника буюмлари қатъий тақиқланади. Бу дегани — “кучли салют”, “портловчи катта пиротехника” каби юқори хавфли маҳсулотлар бўйича талаблар янада қаттиқлашади.
Қайд этилишича, мазкур қонун 2026 йил 14 апрелдан кучга киради. Яъни янги жарималар ва янги тартиблар уч ойдан кейин амалда ишлай бошлайди.
Хулоса оддий: энди пиротехника масаласида “бир марта ёқиб кўрай” деган гап жуда қимматга тушиши мумкин. Рухсат этилган I синф доирасида қолсангиз — муаммо йўқ, ундан чиқсангиз — ҳам мусодара, ҳам катта жарима тайёр.
