Фуқаролар ўртасида кўп савол туғдираётган масала — кўчада текширув жараёнига аниқлик киритилди. ИИВ Жамоат хавфсизлиги департаменти ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар ходимларининг текширув ваколатлари бўйича расмий тушунтириш берди.
Маълум қилинишича, текширув жараёнида энг муҳим фарқ — кўздан кечириш ва тинтув ўртасидаги ҳуқуқий чегараларда намоён бўлади.
Кўздан кечириш: фақат визуал назорат
Бу ҳолатда ходим фақат ташқи кўринишни баҳолайди. Яъни инсон, унинг буюмлари ёки автомобил фақат юзаки тарзда кўздан кечирилади.
Муҳими:
— Ходим буюмларга тегишга ҳақли эмас;
— Чўнтакларни бўшатишни талаб қилиши мумкин эмас;
— Холислар ва баённома талаб қилинмайди.
Бироқ ходим ўзини таништириши ва лавозимини айтиши шарт.
Қўшимча текширув: асос бўлса — қоидалар қатъий
Агар ҳуқуқбузарликка гумон пайдо бўлса, текширув кенгайтирилиши мумкин. Бу ҳолатда сумка, чўнтак ёки транспорт салонидаги нарсалар текширилади.
Бу жараёнда:
— Камида икки нафар холис иштирок этиши шарт;
— Албатта баённома расмийлаштирилади;
— Шахсий тинтув фақат бир хил жинсдаги ходим томонидан ўтказилади.
Фуқаролар эса бу жараёнда сабабларни тушунтиришни ва қонун талабларига тўлиқ риоя этилишини талаб қилиш ҳуқуқига эга.
Ҳужжат текшируви ва жавобгарлик
Департамент маълумотига кўра, ППХ ходимлари шахсни аниқлаш мақсадида ҳужжатларни текшириш ҳуқуқига эга. Бу қонуний талаб ҳисобланади.
Агар фуқаро қонуний талабларга бўйсунмаса ёки қаршилик кўрсатса, бу ҳолат маъмурий жавобгарликка олиб келиши мумкин.
Якуний хулоса
Қисқаси, фарқ жуда оддий:
— Кўздан кечириш — юзаки қараш.
— Тинтув — қонуний тартибдаги тўлиқ текширув.
Энг муҳими, ҳар икки ҳолатда ҳам фуқаролар ўз ҳуқуқларини билиши ва қонуний тартибда ҳаракат қилиши керак. Чунки қонунни билган одамни алдаш қийин.
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
