Шавкат Мирзиёев Олтинкўлда Шинжон технологиясини кўздан кечирди (видео)

Ўзбекистон қишлоқ хўжалигида сув ресурсларининг табиий чекланиши ва глобал иқлим ўзгаришлари шароитида пахтачиликнинг анъанавий, кўп харажатли усулларидан воз кечиш бўйича туб бурилиш даври бошланди. Президент Шавкат Мирзиёев Андижон вилоятига амалий ташрифи доирасида Олтинкўл туманида жойлашган “Агрокластер Олтинкўл” корхонасида илғор Шинжон усули асосида пахта етиштириш жараёни билан шахсан танишди. Давлатимиз раҳбарининг 2025 йил 9 декабрдаги пахтачилик ва ғаллачиликда ҳосилдорликни оширишга қаратилган тарихий қарори ижроси доирасида йўлга қўйилган ушбу агро-инновация далаларда мислсиз иқтисодий ва технологик сакрашни намойиш этди.

Умумий экин майдони 850 гектарни ташкил этувчи мазкур кластернинг 23 гектарида дастлабки тажриба сифатида Шинжон технологияси татбиқ қилинди. Натижалар эса мутахассисларни ҳайратда қолдирмоқда: одатдаги анъанавий усулда 1 гектардан 30–35 центнер ҳосил олинган бўлса, янги тизим ҳосилдорликни икки баробарга ошириб, 60–70 центнерга етказди. Бундан ташқари, плёнка остига қўш қаторлаб экиш ва илдизга тўғридан-тўғри томчилатиб суғориш тизими туфайли сув 40 фоизгача, минерал ўғитлар қарийб 30 фоизга тежалмоқда, ҳосил эса одатдагидан 10–15 кун эртароқ пишиб етилмоқда. Агротехник тадбирлар ва дорилашнинг агродронлар орқали амалга оширилиши эса ёқилғи ва оғир техника сарфини кескин камайтирди.

Хўш, Шинжон усули пахта таннархини қандай қилиб икки баробар арзонлаштирмоқда, томчилатиб суғориш ва плёнка қандай қилиб 70 центнерлик ҳосилни таъминлайди ва ушбу тажриба нега бутун республика пахта далаларига ёйилади?

«70 центнерлик ҳосилдорлик, 40% сув тежалиши ва агродронлар парвози»: Олтинкўл тажрибасининг 5 та асосий нуқтаси

“Агрокластер Олтинкўл” далаларида эришилган энг муҳим технологик ютуқ ва кўрсаткичлар:

• Ҳосилдорлик 2 баробарга сакради: Анъанавий 30–35 центнер ўрнига Шинжон технологияси ғазнага гектаридан 60–70 центнер пахта бермоқда;

• Сув ва ўғитнинг рекорд даражада тежалиши: Томчилатиб суғориш ва бевосита илдиздан озиқлантириш орқали сув сарфи 40% гача, минерал ўғитлар 30% гача қисқартирилди;

• Плёнка остида қўш қаторли экиш: Тупроқ намлиги ва иссиқлиги мўътадил сақланиб, чигит бир текис унади ва ҳосил 10–15 кун олдин йиғиб олинади;

• Осмондаги агродронлар назорати: Агротехник тадбирлар ва ўғитлаш жараёни учувчисиз қурилмалар (дронлар) орқали бажарилиб, ёқилғи харажатлари кескин пасайтирилди;

• 850 гектарлик кластер замини: Лойиҳа 23 гектарда муваффақиятли синовдан ўтди ва уни барча 850 гектар ҳамда қўшни ҳудудларга ёйиш режаси тақдим этилди.

Пахтачиликда инқилоб: Анъанавий экиш ва инновацион Шинжон усули таққоси

Агротехник кўрсаткичлар, ресурслар сарфи ва иқтисодий фойданинг қиёсий таҳлили:

Агро-иқтисодий ва технологик экспертиза: Нега Шинжон усули Ўзбекистон учун ҳаётий зарур?

Қишлоқ хўжалиги мутахассислари, олимлар ва иқтисодчиларнинг хулосалари:

• Сув танқислиги шароитидаги қутқарувчи қалқон: Орол ҳавзасида сув сатҳи пасайиб бораётган ва вегетация даврида ҳар томчи сув олтинга тенглашган ҳозирги паллада пахтани эгатлаб оқизиш улкан зарар эди; Шинжон усулидаги томчилатиш ва плёнка сувни буғланишдан сақлаб, 40 фоиз сув билан икки баробар кўп пахта олиш имконини беради;

• «Микроиқлим» эффекти ва кузги ёмғирлардан қочиш: Плёнка остидаги тупроқда доимий иссиқлик сақланади; бу чигитнинг чиримасдан тез униб чиқишини ва ҳосилнинг 10–15 кун олдин очилишини таъминлайди — натижада пахта биринчи теримдаёқ, ёмғир ва совуққа қолдирилмасдан сифатли йиғиб олинади;

• Пахта таннархининг пасайиши ва тўқимачилик экспорти: Гектаридан 60–70 центнер ҳосил олиниши пахта хомашёсининг ички таннархини сезиларли даражада арзонлаштиради; бу Ўзбекистон текстиль ва тўқимачилик саноатининг жаҳон бозоридаги рақобатбардошлигини мустаҳкамлайди;

• Агродронларнинг далага кириши: Оғир тракторлар далага кирганда тупроқни зичлаб, ғўза ривожланишига тўсқинлик қилар ва тонналаб солярка сарфларди; учувчисиз қурилмалар ёрдамида дорилаш нафақат ёқилғини тежайди, балки кимёвий воситаларнинг беҳуда исроф бўлишини олдини олади.

Шавкат Мирзиёевнинг Олтинкўлдаги ушбу илғор тажрибани кенгайтириш бўйича берган кўрсатмалари Ўзбекистон пахтачилигини тўлиқ инновацион, юқори рентабелли ва ресурсларни қатъий тежайдиган янги саноатга айлантиришда муҳим пойдевор бўлиб хизмат қилади.

Сизнингча, гектаридан 70 центнергача ҳосил берадиган ва сувни 40 фоизга тежайдиган Шинжон усулини бутун Ўзбекистон пахта далаларига тўлиқ жорий этиш деҳқон ва фермерларимизнинг даромадини қанчалик оширади? Туман далаларида агродронлардан фойдаланишга шахсан қандай баҳо берасиз? Ўз фикр-мулоҳазаларингизни изоҳларда қолдиринг ва қишлоқ хўжалигимиздаги ушбу инқилобий ўзгаришларга бағишланган мақолани барча фермер ҳамда тадбиркор дўстларингиз билан баҳам кўринг!