Саида Мирзиёева БМТ Бош Ассамблеяси минбаридан чиқиш қилди: энг муҳим ташаббуслари...

Нью-Йорк шаҳрида Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Бош Ассамблеясининг навбатдаги юқори даражадаги ҳафталиги доирасида Ўзбекистон томонидан глобал сиёсий майдон учун ўта дадил, аниқ ва муросасиз мурожаат янгради. Тадбирда нутқ сўзлаган Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси раҳбари Саида Мирзиёева халқаро ташкилотнинг бугунги кундаги фаолиятига баҳо бериб, уни бюрократик қолиплардан амалий ҳаракатларга ўтишга чақирди: «Бизга фақат қоғозда қарор қабул қиладиган эмас, балки уни реал ҳаётда амалга оширадиган БМТ керак!». Тошкент глобал муаммолар қаршисида ожиз қолмайдиган, барқарор ва таъсирчан кучга эга бўлган ташкилот тарафдори экани очиқ баён этилди.

Дунёда турли блок ва куч марказлари томонидан «Сиз қайси томондасиз?» дея босим ўтказилаётган ҳозирги мураккаб геосиёсий даврда Ўзбекистоннинг танлови қатъий ва ўзгармас экани кўрсатиб ўтилди: «Биз халқимиз, ўз тақдирини ўзи мустақил белгилай оладиган ёшларимиз ва тинчлик томонидамиз». Ўз чиқиши ва кейинги баёнотида Президент Администрацияси раҳбари Марказий Осиёдаги туб тарихий ўзгаришлар, мамлакатдаги кенг қамровли ислоҳотлар, Орол денгизининг экологик фожиаси, сунъий интеллектнинг хавфсиз ривожланиши, қонун устуворлиги ҳамда инсон қадр-қимматини муҳофаза қилиш масалаларига чуқур тўхталди.

Хўш, Саида Мирзиёеванинг Нью-Йоркдаги ушбу баёноти халқаро сиёсат саҳнасида қандай резонанс уйғотди, Ўзбекистоннинг очиқлик ва яхши қўшничилик концепцияси глобал бўлинишлар даврида қандай кучга эга ва БМТ ислоҳоти бўйича билдирилган талаб нега барчани ҳушёр тортди?

«Амалий БМТ, қатъий позиция ва сунъий интеллект масаласи»: Нутқнинг 5 та асосий нуқтаси

Саида Мирзиёеванинг БМТ Бош Ассамблеяси минбаридан билдирган энг муҳим ташаббуслари ва тезислари:

• «Қарорлардан амалий ижрога» талаби: БМТ фақат резолюциялар қабул қилиш билан чекланмай, ўз қарорларини амалда жорий эта оладиган реал кучга айланиши шартлиги уқтирилди;

• Ўзбекистоннинг қатъий танлови: Геосиёсий босимларга қарамай, Тошкентнинг танлови тинчлик, ўз халқи ва мустақил келажакни қураётган ёшлар экани эълон қилинди;

• Экология ва Орол муаммоси: Глобал иқлим ўзгаришининг маркази бўлган Орол денгизи фожиасини юмшатишда халқаро ҳамжамиятнинг бирдамлиги сўралди;

• Сунъий интеллект ва инсон қадри: Замонавий технологиялар ва сунъий интеллект тараққиёти инсон ҳуқуқлари ҳамда қонун устуворлигига хизмат қилиши кераклиги таъкидланди;

• Ёлғиз ҳал этиб бўлмайдиган бўҳронлар: Ҳеч бир давлат бугунги глобал бўҳронларни бир ўзи еча олмаслиги, ягона тўғри йўл — очиқлик, ишонч ва яхши қўшничилик мулоқоти экани кўрсатиб берилди.

БМТ ва глобал муаммолар: Эски ёндашувлар ва Ўзбекистон илгари сурган янги стратегия таққоси

Саида Мирзиёева нутқида кўтарилган халқаро муаммолар ва таклиф этилган ечимларнинг қиёсий таҳлили:

Халқаро сиёсат ва дипломатик экспертиза: Нега Саида Мирзиёеванинг Нью-Йоркдаги нутқи муҳим бурилиш ҳисобланади?

Халқаро экспертлар ва сиёсий таҳлилчиларнинг хулосалари:

• БМТнинг «тишсизлиги»га аниқ ташхис: Сўнгги йилларда дунё бўйлаб ҳарбий тўқнашувлар, гуманитар инқирозлар ортиб бораётган бир пайтда БМТ хавфсизлик тизимининг оқсаётгани барчага аён эди; Ўзбекистон вакили томонидан «бизга қарорни амалга оширадиган ташкилот керак» дейилиши — жаҳон ҳамжамиятининг узоқ вақтдан бери айта олмаётган ҳақиқатини очиқ ифодалаш бўлди;

• «Учинчи томон» эмас, тинчлик дипломатияси: Мураккаб санкциялар ва геосиёсий қарама-қаршилик шароитида Ўзбекистоннинг ҳеч қайси блок фойдасига эмас, балки фақат ўз халқи манфаати ва нейтрал тинчлик тарафдори эканини билдириши Тошкентнинг мустақил ташқи сиёсатини янги чўққига кўтарди;

• Сунъий интеллектнинг БМТ минбарига чиқиши: Ўзбекистон нафақат тарихий экологик муаммоларни (Орол фожиаси), балки XXI асрнинг энг катта чақириғи бўлган сунъий интеллект этикаси ва хавфсизлигини жаҳон кун тартибига қўймоқда; бу мамлакат раҳбариятининг келажакни олдиндан кўра олиш салоҳиятини намойиш этади;

• Марказий Осиё овози сифатидаги вазн: Минтақа давлатларининг жипслашуви, Ўзбекистондаги ислоҳотлар суръати дунё минбарларида мамлакатимиз таклифларини жиддий ва ҳурмат билан тинглашга мажбур қилмоқда.

Саида Мирзиёеванинг Нью-Йоркда БМТ минбаридан туриб айтган сўзлари Ўзбекистоннинг глобал адолат ва инсон қадрини ҳимоя қилувчи етакчи давлатлар сафида мустаҳкам ўрин эгаллаётганини яна бир бор исботлади.

Сизнингча, БМТ ҳақиқатан ҳам қоғоздаги қарорлардан воз кечиб, дунёдаги уруш ва можароларни тўхтата оладиган амалий кучга айлана оладими? Ўзбекистоннинг глобал тўқнашувлар пайтида «биз фақат халқимиз ва тинчлик томонидамиз» деган позициясига шахсан қандай баҳо берасиз? Шахсий фикр-мулоҳазаларингизни изоҳларда қолдиринг ва БМТ минбарида янграган ушбу тарихий нутқ таҳлилини барча юртдошларимиз билан баҳам кўринг!