date

Вилена хазинаси: Осмондан тушган металлдан ясалган ноёб топилмалар

Вилена хазинаси: Осмондан тушган металлдан ясалган ноёб топилмалар

Испаниялик олимлар бундан 60 йил аввал кашф этилган машҳур Вилена хазинасини ўрганиш давомида ҳайратланарли хулосага келишди. Тадқиқотчилар бронза даврига оид бўлган иккита буюм — оддий кўринишдаги билагузук ва ярим шар шаклидаги безак метеорит темиридан тайёрланганини аниқлашди. Ушбу кашфиёт ҳақидаги мақола нуфузли Trabajos de Prehistoria илмий журналида эълон қилинди.

Вилена хазинаси: Европа заргарлик санъатининг дурдонаси

1963 йилда Аликанте провинциясида топилган ушбу хазина 66 та бебаҳо буюмдан иборат бўлиб, уларнинг аксарияти соф олтиндан ишланган. Археологларнинг фикрича, бу тўплам милоддан аввалги 1500–1200 йилларга тегишли бўлиб, бутун Европа бўйича бронза даврининг энг муҳим ёдгорликларидан бири ҳисобланади.

Бироқ, хазина таркибидаги иккита буюм узоқ вақт давомида мутахассисларни таажжубга солиб келди:

  • Темир жумбоғи: Ташқи кўринишидан занглаган темирни эслатувчи ичи бўш ярим шар (эҳтимол қилич дастаси бўлаги) ва билагузук хазинанинг умумий даврига мос келмасди.

  • Вақтдаги тафовут: Иберия ярим оролида Темир даври фақат милоддан аввалги 850 йилларда бошланган. Демак, бу буюмлар хазина яратилганидан 300-400 йил кейин пайдо бўлиши керак эди.

Метеорит темири ва кимёвий таҳлил сирлари

Ечим «космик металлургия» билан боғлиқ бўлиб чиқди. Олимлар ер юзидаги темир рудаси ва самодан тушган метеорит темири ўртасидаги асосий фарқни билишарди: метеорит таркибида никель миқдори жуда юқори бўлади.

Вилена археология музейи рухсати билан мутахассислар ушбу буюмлардан микропробалар олиб, уларни масс-спектрометрия усулида таҳлил қилишди. Натижалар шуни кўрсатдики, кучли занглаш жараёнига қарамай, металл таркиби метеорит темирига тўлиқ мос келади. Бу эса ушбу буюмларни хазинанинг бошқа олтин буюмлари билан бир вақтда — милоддан аввалги XIV–XII асрларда яратилганини исботлайди.

Қадимги усталарнинг маҳорати ва янги тадқиқотлар

Ушбу топилма Иберия ярим оролида метеорит темиридан ишланган илк артефактлар сифатида тарихга кириши мумкин. Бу шундан далолат берадики, бронза даври заргарлари нафақат олтин, балки «осмондан тушган» ноёб металларни ҳам қайта ишлаш бўйича юксак маҳоратга эга бўлишган.

Шунга қарамай, олимлар якуний хулосага келишга шошилишмаяпти. Металнинг ҳолати жуда ёмон бўлгани сабабли, келажакда буюмларга шикаст етказмайдиган ноинвазив (ичкарига кирмайдиган) замонавий усуллар ёрдамида қўшимча таҳлиллар ўтказиш режалаштирилган.

Сизнингча, аждодларимиз метеорит темирининг ердаги металдан афзаллигини ёки унинг «илоҳий» келиб чиқишини билишганми?

Ctrl
Enter
Хато топдингизми?
Иборани ажратиб Ctrl+Enter тугмасини босинг
Маълумот
Меҳмон гуруҳидаги фойдаланувчилар ушбу мақолага изоҳ қолдира олмайди.
Янгиликлар » Дунё » Вилена хазинаси: Осмондан тушган металлдан ясалган ноёб топилмалар