The Telegraph нашри шарҳловчиси Дэвид Блэр фикрича, Доналд Трампнинг Украина бўйича “тинчлик формуласи” жуда хом ва шошма-шошар. Муаллиф айтишича, масъулиятсиз ёндашув натижасида “тинчлик” деб кўрсатилган келишув амалда янги можарога йўл очиб бериши ҳам мумкин.
Блернинг асосий эътирози шунда: Владимир Путин майдонда тўлиқ эгаллай олмаган айрим ҳудудларни ҳам Украинадан талаб қилиши ҳақида гап кетяпти. У ерда тахминан 200 минг атрофида одам яшайди, деган нуқтага ҳам урғу берилади. Муаллиф учун бу “одамларни душман қўлига топшириш” каби хавфли сценарий кўринишида талқин қилинади.
Яна бир муҳим жиҳат — шу талаб қилинаётган йўналишларда, хусусан Краматорск ва Славянск атрофида Украина учун энг мустаҳкам мудофаа иншоотлари барпо этилгани айтилади. Блер логикасига кўра, агар шу позициялар “шунчаки берилса”, кейинги ҳудудларга кириб бориш осонлашади ва бу ҳудудий иштаҳани янада кучайтиради.
Муаллиф энг ёмон сценарий сифатида қуйидагини кўради: бундай келишув Путиннинг “асл мақсади” деб баҳоланадиган кенгроқ босқин учун танаффус ва қулай старт бериб қўйиши мумкин. Яъни, ҳозирги битим — кейинги урушнинг “тайм-аут”ига айланиб қолиши эҳтимоли бор.
Блер айтишича, ҳақиқий чиқиш йўли — Путинни “бемаъни” деб ҳисобланган ҳудудий талабдан воз кечишга мажбур қилиш. Лекин муаммо шундаки, унинг тасвиридаги босим асосан Путинга эмас, Володимир Зеленский томонга йўналтирилмоқда.
Матнда яна бир тезис бор: Трамп ва Стив Уиткофф ҳар қандай нарх эвазига “воситачи” сифатида обрў тўплашни хоҳлаши, натижада хавфсизлик кафолатлари етарлича мустаҳкам бўлмаган шартлар пайдо бўлиши мумкин. Бундай ҳолатда, ҳатто Украина нимадирдан воз кечса ҳам, Путин танаффусдан кейин яна урушни бошлаш имкониятини сақлаб қолади, деган хавотир илгари сурилади.
Қисқаси, мақоладаги руҳият шундай: “тинчлик” деган сўз яхши, лекин қоғоздаги келишув реал кафолатларсиз қолса — у тинчлик эмас, шунчаки кейинги зарба олдидан олинадиган нафас бўлиб қолиши мумкин. Шунинг учун ҳар қандай келишувнинг энг катта синови битим имзоланган кун эмас — ундан кейинги ойлар ва йиллар бўлади.
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
