Жаҳон ОАВидаги энг қизғин темалардан бири — Эрон атрофидаги хавфсизлик сценарийлари. The New York Times манбасига суянган хабарларда айтилишича, олий раҳнамо Оятуллоҳ Али Ҳоминаий эҳтимолий АҚШ ёки Исроил зарбалари фонида “агар энг ёмони бўлса ҳам давлат тизими тўхтаб қолмасин” деган логикада ҳаракат қилмоқда. Яъни — қарор қабул қилиш занжири узилиб қолса ёки юқори лавозимдагилар йўқотилса, ким, қачон ва қандай иш кўриши олдиндан белгилаб қўйиляпти.
Манбада келтирилишича, Ҳоминаий ҳар бир йирик ҳарбий қўмондон ва сиёсий раҳбар учун бир неча даражали эҳтимолий ўринбосарлар тизимини шакллантиришни талаб қилган, шунингдек, алоқа узилиб қолган ҳолатларда қарор чиқара оладиган тор доирадаги ишончли шахсларга ваколатларни тақсимлаган. Бу фон ортида Ислом инқилоби қўриқчилари корпуси ва юқори лавозимдаги манбалардан иқтибослар келтирилади.
Хабарларда яна бир муҳим нуқта бор: Али Ларижани давлат ишларини бошқаришда марказий ролга чиқарилгани, у норозиликлар фонидаги чоралар, ядровий музокаралар дипломатияси ва минтақавий мувофиқлашувларда ҳам фаол кўринаётгани таъкидланади (ҳамкорлар сифатида Россия, Қатар ва Уммон тилга олинади). Шу билан бирга, “катта тўқнашув эҳтимоли муқаррар” деган қараш кучайгани айтиляпти.
Шу орада Вашингтонда ҳам мавзуда “ҳазил йўқ”. Reuters хабарига кўра, Оқ уйда миллий хавфсизлик маслаҳатчилари Женевадаги мулоқотлардан кейин вазиятни муҳокама қилган, минтақада ҳарбий кучлар тўпланиши кучайтирилаётгани ҳамда Эрондан ёзма таклиф кутиляётгани айтилган.
Қисқаси, бу ерда асосий сюжет шундай: бир томонда — эҳтимолий зарба сценарийсига “давлат тизими синовдан ўтсин” деган тайёргарлик, иккинчи томонда — дипломатия ва босим параллел юриб турган жуда қаттиқ фон. Яқин кунларда ҳамма нарса музокаралардаги сигналлар, позициялар яқинлашиши ёки умуман узоқлашишига қараб тез ўзгариб кетиши мумкин. Ҳа, геосиёсат — “нервни ейдиган сериал”, лекин финал ҳали ёзилмаган.
