Дунё нигоҳи Яқин Шарқдаги алангага қаратилган бир пайтда, океан ортида кутилмаган ва ўта муҳим дипломатик учрашув бўлиб ўтди. АҚШ ва Россия вакиллари Флориданинг сокин муҳитида глобал инқироздан чиқиш йўлларини излашди. Zamin.uz ушбу сирли музокараларнинг парда ортидаги тафсилотларини очиқлайди.
Чоршанба, 11 март куни АҚШ президентининг Украина бўйича махсус вакили Стивен Уиткофф ижтимоий тармоқлар орқали шов-шувли маълумотни бўлишди. Унга кўра, Флоридада Россия делегацияси билан юзма-юз мулоқот бўлиб ўтган. Россия томонига президентнинг махсус вакили Кирилл Дмитриев бошчилик қилган бўлса, Америка томонидан музокаралар столида президентнинг куёви Жаред Кушнер ва федерал харидлар хизмати комиссари Жош Грюнбаум ҳам ҳозир бўлган.
Нефть бўҳрони ва «Ҳўрмуз тугуни»
Дмитриевнинг АҚШга ташрифи бежиз эмас. Бугунги кунда Эрон ва Исроил ўртасидаги қуролли тўқнашувлар сабабли жаҳон бозорига нефть етказиб бериладиган асосий артерия — Ҳўрмуз бўғози деярли ёпилиб қолган.
Нархларнинг сакраши: Жаҳон нефть захирасининг 20 фоизи ўтадиган йўлнинг тўсилиши бензин нархини осмонга олиб чиқди.
Американинг тактикаси: Оқ уй вазиятни барқарорлаштириш учун денгиздаги танкерларда турган Россия нефтини Ҳиндистонга сотишга вақтинча изн берди. Ҳатто Россияга қарши энергетика санкцияларини юмшатиш масаласи ҳам кун тартибига чиқди.
Украина урушида «бурилиш нуқтаси» яқинми?
Уиткоффнинг таъкидлашича, Россия билан бўлиб ўтган ушбу учрашув Украинадаги можарони якунлаш борасидаги музокараларда янги босқич бўлиши мумкин.
Навбатдаги учрашув: Март ойининг иккинчи ярмида Россия, Украина ва АҚШ иштирокида уч томонлама йирик машварат ўтказилиши режалаштирилмоқда.
Дмитриевнинг баҳоси: Россия вакили Флоридадаги мулоқотни «самарали» деб атади, бироқ томонлар ҳозирча келишув тафсилотларини сир сақламоқда.
G7 ва Макроннинг қатъий позицияси
Американинг Россия нефтига нисбатан юмшоқроқ сиёсат юритиш ишоралари Европа иттифоқчиларига маъқул келмаяпти. "Катта еттилик" (G7) давлатларининг видеоалоқа орқали ўтган йиғилишида Франция президенти Эммануэль Макрон кескин баёнот берди:
«Яқин Шарқдаги энергия танқислиги Россия нефтига қўйилган нарх чекловлари ва санкцияларни бекор қилиш учун асос бўла олмайди!»
Шуниси қизиқки, Дональд Трамп ушбу мажлисда иштирок этган бўлса-да, унинг G7 умумий позициясини қўллаб-қувватлагани ёки Россияга нисбатан ўз режаларини илгари сургани ҳақида аниқ маълумот йўқ.
Хулоса ўрнида
Флоридадаги учрашув шуни кўрсатмоқдаки, Яқин Шарқдаги уруш алангаси Вашингтон ва Москвани ҳатто энг мураккаб масалаларда ҳам мулоқот қилишга мажбур этмоқда. Дунё иқтисодиётини сақлаб қолиш ва энергия бўҳронини жиловлаш учун томонлар санкциялар тилини дипломатия тилига алмаштиришга тайёр кўринади.
Сизнингча, АҚШ жаҳондаги нефть нархини тушириш учун Россияга қарши санкцияларни ҳақиқатдан ҳам бекор қиладими? Бу Украинадаги вазиятга қандай таъсир кўрсатиши мумкин?
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
